Geluid laat de haarcellen in het slakkenhuis bewegen. De binnenste haarcellen geven vervolgens glutamaat af aan de gehoorzenuw. Dat is een neurotransmitter: een stof waarmee cellen een boodschap doorgeven.

Glutamaat bindt aan receptoren op de volgende zenuwcel. Daardoor openen kanaaltjes waardoor positief geladen deeltjes naar binnen stromen. De elektrische spanning verandert en de zenuwcel kan gemakkelijker een impuls afvuren. Zo reist informatie over geluid naar de hersenen.

Wat doet GABA als rem?

In de gehoorbanen zitten ook zenuwcellen die GABA afgeven. GABA maakt het voor andere zenuwcellen moeilijker om impulsen af te vuren.

Dat gebeurt via verschillende receptoren:

• GABA-A opent chloridekanaaltjes. Daardoor wordt de elektrische spanning gestabiliseerd en hebben prikkelende signalen minder effect.
• GABA-B werkt langzamer: het beïnvloedt onder andere kalium- en calciumkanaaltjes, waardoor de cel minder actief wordt en minder neurotransmitters afgeeft.

Deze remming helpt om geluiden nauwkeurig te verwerken en onnodige zenuwactiviteit te onderdrukken.

Wat kan er bij tinnitus veranderen?

Bij bijvoorbeeld gehoorschade ontvangen de hersenen minder of veranderde informatie uit het oor. De gehoorbanen kunnen daarop reageren door hun gevoeligheid te verhogen — alsof ze de volumeknop opendraaien om het ontbrekende signaal beter te horen.

Daarbij kan de verhouding tussen prikkeling en remming veranderen. Zenuwcellen kunnen spontaan actiever worden of vaker tegelijk vuren. De hersenen kunnen die activiteit als geluid waarnemen, terwijl er buiten het lichaam geen overeenkomstig geluid aanwezig is.

Het gaspedaal hoeft dus niet harder ingedrukt te worden: minder remming kan óók meer activiteit opleveren. Dat is een van de mechanismen die bij tinnitus worden onderzocht; het verklaart niet iedere vorm van tinnitus volledig.

Dit betekent niet automatisch dat iemand te veel glutamaat of te weinig GABA in het hele lichaam heeft. Het gaat om plaatselijke regelprocessen in zenuwnetwerken. Ook volgt hier niet uit dat een GABA-supplement die rem herstelt: GABA uit een capsule bereikt de hersenen maar beperkt, en een werkzaam effect bij tinnitus is niet overtuigend aangetoond.