Het gebruik van Aloë Vera in de natuurgeneeskundige praktijk

Wat is Aloë Vera?
Aloë Vera is een plant, die al eeuwen wordt gebruikt vanwege zijn cosmetische en therapeutische eigenschappen. Ondanks zijn cactusachtige uiterlijk is Aloë Vera een plant, die behoort tot de familie van de lelies. Er groeien in de wereld meer dan 250 soorten Aloë. Hiervan worden twee soorten commercieel geteeld namelijk Aloë Barbadensis Miller en Aloë Arborescens Miller.
De bladeren van de Aloë plant groeien vanuit de basis in een rozet patroon. Volwassen planten kunnen een hoogte bereiken van 75 tot 140 centimeter. Een volwassen plant heeft gemiddeld 12 tot 16 bladeren, die per stuk wel 1,5 kilo kunnen wegen. De bladeren kunnen iedere 6 tot 8 weken geoogst worden, waarbij zorgvuldig per plant 3 of 4 bladeren worden afgesneden.
Aloë groeit het beste bij tropische temperaturen en kan niet tegen vorst. In de Verenigde Staten wordt de meeste Aloë geteeld in de Rio Grande Vallei van Zuid-Texas, in Florida en in het zuidelijke deel van Californië. Buiten de Verenigde Staten wordt Aloë geteeld in Mexico, de landen in en rond de Stille Oceaan van Taiwan tot en met Australië, in India, in delen van Zuid- en centraal Amerika, op de Caribische eilanden en in Afrika.

De geschiedenis van het gebruik van Aloë Vera
Aanvankelijk is Aloë vooral gebruikt als laxeermiddel. Het sap bevat namelijk alloïne, dat een laxerende werking heeft. De Egyptenaren gebruikten Aloë bovendien bij het balsemen van lijken. Aloë Vera gel werd voor het eerst commercieel op de markt gebracht in de jaren 50 en werd bekend als drank, vochtinbrengende gel en als belangrijk ingrediënt in cosmetica en supplementen. De resultaten van recent wetenschappelijk onderzoek hebben ervoor gezorgd, dat Aloë Vera op dit moment een van de belangrijkste natuurlijke supplementen is. De belangrijkste geneeskrachtige werkingen van Aloë zijn:
1 Het stimuleert de werking van het immuunsysteem.
2 Het heeft een ontsteking verminderende werking en een anti-histamine werking.
3 Het bevordert de genezing van wonden.
4 Het heeft een gunstige invloed op de werking van de spijsverteringsorganen. Onder andere heeft het een bloedglucose regulerende werking.
5 Het kan de werking van gangbare geneesmiddelen versterken, waardoor hiervan kleinere hoeveelheden nodig zijn.

Algemene informatie over werkzame stoffen en voedingsstoffen
Er is de laatste jaren aanzienlijke vooruitgang geboekt in het wetenschappelijke onderzoek naar de werking van Aloë. Aloë Vera is een van de best onderzochte natuurlijke ingrediënten. Sinds 1920 zijn er al meer dan 3000 artikelen gepubliceerd over de resultaten van onderzoek naar de werking van Aloë Vera. Er zijn ongeveer 200 biologisch actieve stoffen geïdentificeerd. Duidelijk is geworden, dat de geneeskrachtige werking van Aloë niet is terug te voeren op slechts 1 of enkele stoffen, maar dat het gaat om de totaliteit van alle stoffen samen.
Er zijn 7 groepen werkzame stoffen in Aloë aanwezig:
1 Plantaardige sterolen.
2 Natuurlijke salicylaten.
3 Het enzym bradykininase.
4 Een anti-histamine factor.
5 Planten hormonen van de auxine groep.
6 Planten hormonen van de gibberilline groep.
7 Het polysacharide glucomannaan.

Teelt, oogst en verwerking van Aloë. Belang van de juiste productiemethodes
Om de positieve eigenschappen van de Aloë Vera plant in het eindproduct te behouden is het totale productieproces van oogsten tot en met de uiteindelijke verwerking van uitermate groot belang. Om de biologische activiteit van de Aloë Vera te behouden moeten de producenten de bladeren oogsten en verwerken volgens een strikt procede. De belangrijkste factoren, die tijdens het gehele productieproces in de hand moeten worden gehouden zijn de tijdsduur van blootstelling aan lage en hoge temperaturen en de zorg voor hygiënische omstandigheden.
De bladeren beginnen verlies te vertonen aan biologische activiteit 6 uur na de oogst bij opslag bij normale temperaturen. Na 24 uur bij normale temperaturen is de biologische activiteit vrijwel helemaal verdwenen. Ook bij gekoelde opslag vindt achteruitgang plaats van de biologische activiteit. Deze achteruitgang is wel langzamer. De achteruitgang van de biologische activiteit vindt plaats door de werking van enzymen. Zodra het gel uit de bladeren is gehaald, is het gel stabieler dan de intacte bladeren. Ook als de bladeren gekoeld worden vervoerd en opgeslagen, moet de productie binnen 36 uur na het oogsten gereed zijn.
Microbieel bederf is de tweede belangrijke oorzaak van achteruitgang van de biologische activiteit. Micro organismen kunnen het gel besmetten op de plaats waar de bladeren worden afgesneden en door beschadigingen die ontstaan tijdens het oogsten en vervoeren. Omdat op het oppervlak van de bladeren veel micro organismen aanwezig zijn, worden de bladeren na het oogsten ontsmet met behulp van een voedingsmiddelen kwaliteit ontsmettingsmiddel.

Verschil tussen producten gemaakt van het binnenste van de bladeren en producten gemaakt van het hele blad inclusief de schil
Er worden van de Aloë bladeren 2 verschillende soorten producten gemaakt. Een wordt gemaakt van het binnenste van de bladeren. Hiertoe worden de bladeren in de lengte doorgesneden, waarna met de hand of mechanisch het binnenste deel van de bladeren gescheiden wordt van de schil (gel fileren). Het zo verkregen gelvormige materiaal wordt gemalen. Hierdoor ontstaat een waterige vloeistof, waarin kleine vezeldeeltjes zichtbaar zijn. Soms wordt het gefileerde materiaal slechts weinig gemalen waardoor een sap wordt verkregen met grovere deeltjes. Dit sap heeft een beetje het uiterlijk van versgeperst sinaasappelsap zonder kleur.
Bij de tweede soort producten worden de bladeren in zijn geheel fijngemalen, waarna het sap eruit geperst wordt. Omdat hierbij ook de laxerend werkende stoffen in het sap komen, moet het sap gefilterd worden met behulp van actieve koolstof. Het zo verkregen sap heeft geen laxerende werking.

Aloë Vera stimuleert de werking van het immuunsysteem
1) Stimulering van de fagocytose.
Het immuunsysteem is verantwoordelijk voor het opruimen van vreemde cellen en vreemde stoffen, wanneer deze het lichaam binnen dringen. Dit gebeurt onder andere met behulp van witte bloedlichaampjes en speciale eiwitten (antilichamen).
Twee soorten witte bloedlichaampjes, de macrofagen en de neutrofielen, ruimen cellen en stoffen op door middel van fagocytose. Hierbij gaat het niet alleen om het opruimen van vreemde stoffen en cellen, maar ook om lichaamscellen, die gestorven zijn door bacteriële toxinen of giftige stoffen. Fagocytose is een uitermate belangrijk onderdeel van het totale immuunsysteem. Het zorgt onder andere voor het opruimen van bijvoorbeeld bacteriën, die door lymfocyten onschadelijk zijn gemaakt.
Aloë Vera activeert het fagocytose proces. Hierdoor is het een belangrijke immuno-stimulant. Zo stimuleert Aloë extract de perifere fagocytose bij bronchiaal astma. Het extract stimuleert ook de productie van stikstof oxide door macrofagen, waardoor deze beter in staat zijn om schadelijke bacteriën uit te schakelen.
Een groot deel van het immuunsysteem bevindt zich in de wand van de dunne en de dikke darm. Wanneer de darmflora een verkeerde samenstelling heeft, wordt het deel van het immuunsysteem dat zich in de wand van de dunne en de dikke darm bevindt zwaar belast en gaat uiteindelijk slechter functioneren. In geval van een slechte darmflora heeft Aloë Vera een dubbele werking. Allereerst wordt het immuunsysteem gestimuleerd: de macrofagen zijn beter in staat om schadelijke bacteriën op te ruimen. Daarnaast heeft Aloë een gunstige invloed op de samenstelling van de darmflora (zie onder).

2) Ontsteking verminderende werking.
Aloë Vera heeft een ontsteking verminderende werking en een anti-histamine werking.
Artritis wordt algemeen behandeld met ontstekingsremmende geneesmiddelen. Hierbij treden veel bijverschijnselen op. Zo hebben sommige non-steroïdale ontstekingsremmers als bijverschijnsel dat de doorlaatbaarheid van de darmwand voor niet volledig verteerde stoffen uit de voeding verhoogd wordt. Normaal gesproken houdt de darmwand onverteerde stoffen uit de voeding tegen. Dit is vooral belangrijk bij eiwitten. Wanneer onverteerde (delen van) eiwitten in het bloed terechtkomen, omdat de darmwand doorlaatbaar geworden is, kan er een allergie ontstaan voor 1 of meerdere soorten eiwitten. Hierdoor kunnen de immunologische problemen, die juist aan de basis liggen van reumatoïde artritis, versterkt worden.
Vanuit de natuurgeneeskunde is er veel kritiek op de behandeling van artritis met bijvoorbeeld non-steroïdale ontstekingsremmers: alleen de symptomen worden onderdrukt, terwijl in de loop van de tijd de ernst van de aandoening juist toeneemt. Aloë Vera heeft een ontstekingsremmende werking, waarbij de onderliggende immunologische problemen juist worden opgelost. De werkzaamheid van Aloë verschilt wel sterk per persoon: bij sommigen treedt vrijwel onmiddellijk een vermindering van de pijn en een betere beweeglijkheid op. Bij anderen duurt het veel langer en soms is ook na langer gebruik slechts sprake van een gedeeltelijke verbetering. Aanbevolen wordt 40-60 ml Aloë Vera sap per dag.
Bij astma speelt allergie een grote rol. Een verkeerde werking van het immuunsysteem ligt dan ook aan de basis van deze aandoening. Na contact met een allergeen treden bij astmatische personen vaak ontstekingsreacties op waarbij onder andere histamine vrijkomt. Deze vrijkomende histamine veroorzaakt het samentrekken van de bronchiën met als gevolg ademnood. Aloë Vera kan zowel een directe verlichtende werking hebben doordat het de symptomen vermindert en een langere termijn werking door de betere werking van het immuunsysteem. Helaas is er nog onvoldoende onderzoek gedaan naar het gebruik van Aloë bij astma. Hierbij is opvallend, dat Aloë niet werkt bij astma patiënten, die behandeld zijn met steroïden bevattende geneesmiddelen.

Het bevordert de genezing van wonden
Aloë Vera bevat glucomannaan, een complex polysaccharide dat grotendeels bestaat uit mannose. Glucomannaan stimuleert de fibroblasten en zorgt ervoor, dat deze sneller groeien en zich delen. Fibroblasten zijn cellen in ons lichaam, die zorgen voor het herstellen van beschadigde weefsels. De fibroblasten bevinden zich in het bindweefsel en produceren collageen en andere weefseleiwitten. Deze zijn nodig voor het maken van nieuw bindweefsel bij verwondingen. Door de stimulerende invloed op de groei van de fibroblasten kan het uitwendige gebruik van Aloë Vera de genezing van wonden versnellen.
Daarnaast bevat Aloë Vera plantaardige hormonen (auxinen en gibberellinen), die de wondgenezing bevorderen doordat ze de celdeling stimuleren. De gecombineerde werking van glucomannaan en plantaardige hormonen maken Aloë tot een uiterst waardevolle “Eerste Hulp Plant”, die kan worden gebruikt bij alle mogelijke soorten verwondingen inclusief brandwonden.

De gunstige invloed op de werking van de spijsverteringsorganen
1) Verbetering van de samenstelling van de darmflora.
Een goede samenstelling van de darmflora ligt aan de basis van een goede gezondheid. Wanneer door gebruik van antibiotica of geneesmiddelen, door een levenswijze met veel stress of door een verkeerde voeding, een verkeerde darmflora is ontstaan, heeft dit negatieve gevolgen voor de gezondheid. Enkele gevolgen, die optreden bij een verkeerde darmflora zijn: verhoogde toxine vorming, vermindering van de productie van spijsverteringsenzymen (o.a. darmlactase dat nodig is voor de vertering van melksuiker), verhoogd optreden van allergieën en vermindering van de weerstand.
Meestal wordt bij de behandeling van een verkeerde darmflora gebruik gemaakt van levende micro-organismen. Gebruik van Aloë Vera heeft een gunstige invloed op de samenstelling van de darmflora. Dit gunstige effect treedt echter op zonder gebruik van levende micro-organismen. Aloë Vera verbetert namelijk de omstandigheden in de darmen voor gunstige micro-organismen. Deze gunstige micro-organismen nemen in aantal toe, terwijl het aantal ongunstige micro-organismen juist afneemt. Onder ander neemt het aantal gistcellen in de ontlasting af. Candida is een aandoening, waarbij in de darmen een te groot aantal Candida albicans gisten/ schimmels voorkomt. Het is dan ook zeker de moeite waard om in geval van Candida het gebruik van Aloë Vera sap te overwegen.
Bij een verkeerde samenstelling van de darmflora ontstaan grote hoeveelheden toxische aminen door “verrotting” van eiwitten. Deze aminen vormen een belasting voor het lichaam. De hoeveelheid afbraakproducten in de urine afkomstig van toxische aminen neemt bij gebruik van Aloë Vera af door de verbetering van de samenstelling van de darmflora.

2) Verbetering van de stoelgang.
Het vochtvasthoudende vermogen van de ontlasting wordt groter en de doorgangssnelheid van de ontlasting neemt toe. Dit gebeurt zonder dat er diarree optreedt. Ook blijft de ontlasting stevig.

3) Vermindering van de hoeveelheid maagzuur.
Bij personen met teveel maagzuur treedt bij gebruik van Aloë Vera sap een verhoging op van de pH (het maagsap wordt minder zuur). Bij mensen met een normale zuurgraad treedt geen verhoging van de pH op. Helaas is er nog weinig onderzoek gedaan naar de mogelijke werking bij zweren in de maag en de twaalfvingerige darm. Uit het weinige onderzoek dat is verricht is gebleken, dat Aloë bij dit soort zweren een gunstige werking heeft. Wel is belangrijk, dat dit onderzoek is gedaan met het extract van het hele blad.

Aloë Vera en diabetes
In verschillende vormen is Aloë Vera gebruikt bij de behandeling van diabetes zowel bij dieren als bij mensen. Deze onderzoekingen laten zien, dat Aloë onder andere een bloedsuikerverlagende werking heeft. De resultaten zijn dermate interessant, dat het zeer de moeite waard is om bij de behandeling van diabetes het gebruik van Aloë Vera te overwegen. Alle onderzoekingen zijn gedaan met type II diabetes. Dit is de vorm, waarbij geen insuline nodig is voor de behandeling. Bij type I diabetes is altijd insuline nodig. Bij onderzoekingen met type II diabetes werden de nuchtere bloedsuiker waarden verlaagd zonder dat de hoeveelheid insuline in het bloed veranderde. Dit betekent, dat Aloë op een nog onbekende manier in staat is om de effectiviteit van de werking van insuline te verbeteren.

Aloë Vera en kanker
Op dit moment zijn er nog geen onderzoekingen gedaan bij mensen naar het mogelijke gebruik van Aloë Vera bij de behandeling van kanker. Het zou dan ook onverantwoordelijk zijn om in dit stadium te zeggen, dat Aloë Vera een geneesmiddel is bij kanker. Wel zijn er onderzoekingen gedaan naar het anti-kankereffect in weefselculturen en bij levende dieren. De resultaten hiervan zijn uitermate indrukwekkend. Het vermoeden bestaat, dat deze gunstige werking van Aloë vooral wordt veroorzaakt door de gunstige invloed op de werking van het immuunsysteem en de gunstige invloed op de darmflora. Aangezien van het gebruik van Aloë Vera geen negatieve effecten bekend zijn kan het sap (bij voorkeur het extract van het hele blad) in ieder geval worden aanbevolen als ondersteuning bij de behandeling van kanker. Iedere stimulering van het immuunsysteem is namelijk bij de behandeling van kanker gunstig. De werking kan nog versterkt worden door het gebruik van grote hoeveelheden bromelaïne (500-1500 mg per dag), haaieleverolie en Cat’s Claw.

Ook bekend als: Liliaceae
Gebruikte delen: plantensap en plantdelen
Eigenschappen

• Bloedzuiverend (reinigt het lichaam van vrije radicalen)
• Bevordert de werking van de spijsverteringsorganen en slijmvliezen
• Bacteriëndodend
• Virusremmend en na langer gebruik ook virusdodend
• Schimmel- en ontstekingswerend
• Vermindert jeuk
• Koortswerend
• Pijnverlichting wanneer deze verband houdt met verbrandingen en pijnlijke gewrichten
• Bevordert de afbraak van lichaamsvreemd en dood weefsel
• Versterkt de vorming van gezonde cellen

Toepassingen

• Klachten van het tandvlees en slijmvlies in de mond (bv. aften, keelontsteking)
• Maagklachten (bv. zweer, opkomend zuur)
• Darmproblemen (bv. ontsteking, ziekte van Crohn, verstopping, diarree)
• Klachten aan het bewegingsapparaat zoals Artritis, Reuma en spierpijnen
• Afwijkingen in de stofwisseling zoals Diabetes Mellitus, Hypoglycemie
• Hoge bloeddruk, bloedarmoede
• Virusinfecties zoals Candida en SOA’s
• Huidproblemen (psoriasis, acné, eczeem, brandwonden)
• Zwak immuunsysteem, allergieën, griep en verkoudheid
• Ondersteunend bij bloedarmoede, blaasklachten, couperose en spataderen, menstruatiepijn
• Gordelroos, lusteloosheid, migraine, stress, zenuwontsteking

(* niet gebruiken indien nierdialyse

• Alie Wouda
• Natuurpraktijkaurora
• Afspraak maken? info@natuurpraktijkaurora.nl