Hoe gaat het eigenlijk met jouw darmen? Deze vragenlijst helpt je om patronen in je klachten te herkennen. Denk bij het invullen aan de afgelopen vier weken.
Geef elke vraag een score:
0 = nooit 1 = soms 2 = vaak 3 = bijna altijd
Deel 1 – Ontlasting en stoelgang
Heb je vaker dunne of waterige ontlasting?
Heb je vaker harde ontlasting of moeite met poepen?
Wisselen diarree en verstopping elkaar af?
Moet je onverwacht snel naar het toilet?
Heb je na het poepen het gevoel dat je darm niet leeg is?
Moet je persen om ontlasting kwijt te raken?
Is de vorm van je ontlasting sterk wisselend?
Ben je niet tevreden over hoe je stoelgang verloopt?
Score deel 1: …… / 24
Deel 2 – Buikgevoel
Heb je buikpijn of buikkrampen?
Voelt je buik vaak opgezet?
Heb je veel last van winderigheid?
Voelt je buik gespannen of gevoelig aan?
Krijg je buikklachten kort na het eten?
Krijg je buikklachten wanneer je naar het toilet moet?
Voel je je na het poepen nog niet prettig in je buik?
Heb je dagen waarop je buikklachten moeilijk kunt voorspellen?
Score deel 2: …… / 24
Deel 3 – Eten en vertering
Voel je je na een maaltijd onaangenaam vol?
Heb je last van oprispingen of brandend maagzuur?
Word je misselijk na het eten?
Merk je dat bepaalde voedingsmiddelen steeds opnieuw buikklachten geven?
Heb je klachten na een vetrijke maaltijd?
Heb je klachten na het eten van zuivel?
Heb je klachten na het eten van bijvoorbeeld fruit, uien, peulvruchten of andere vezelrijke producten?
Sla je voedingsmiddelen over omdat je bang bent voor darmklachten?
Score deel 3: …… / 24
Deel 4 – Klachten naast de darmen
Voel je je vaak moe op dagen met darmklachten?
Heb je weinig energie na het eten?
Merk je dat darmklachten samengaan met hoofdpijn?
Merk je dat darmklachten samengaan met huidklachten?
Merk je dat darmklachten samengaan met gewrichtspijn?
Merk je dat je slechter slaapt wanneer je darmen opspelen?
Voel je je gespannen of prikkelbaar wanneer je darmen opspelen?
Heb je het gevoel dat meerdere klachten tegelijk toenemen?
Score deel 4: …… / 24
Deel 5 – Invloed op je dagelijks leven
Houd je rekening met de aanwezigheid van een toilet als je ergens naartoe gaat?
Zeg je afspraken af vanwege je buik of ontlasting?
Eet je minder ontspannen omdat je niet weet hoe je lichaam zal reageren?
Beïnvloeden darmklachten je werk of dagelijkse bezigheden?
Beïnvloeden darmklachten je slaap?
Ben je veel tijd kwijt aan het zoeken naar eten dat je verdraagt?
Maak je je zorgen over je darmgezondheid?
Zou je graag beter begrijpen waarom je darmen zo reageren?
Score deel 5: …… / 24
Jouw uitslag
Tel per deel de punten op. Elk deel heeft maximaal 24 punten. Het deel met de hoogste score laat zien waar jij op dit moment de meeste hinder ervaart. Je kunt op meer dan één deel hoog scoren.
Deel 1 – Ontlastingspatroon: je antwoorden laten vooral veranderingen in je stoelgang zien.
Deel 2 – Buikgevoel: buikpijn, een opgeblazen gevoel of onvoorspelbare buikklachten vallen het meest op.
Deel 3 – Eten en vertering: je merkt vooral een verband tussen maaltijden en klachten.
Deel 4 – Klachten naast de darmen: je ervaart naast darmklachten ook klachten elders in je lichaam. De vragenlijst kan niet bepalen of die dezelfde oorzaak hebben.
Deel 5 – Dagelijks leven: je darmklachten hebben vooral invloed op wat je doet, eet of durft te plannen.
Deze uitslag is een gespreks- en observatiehulpmiddel. Een hoge score bewijst geen ontsteking of ‘lekkende darm’; een lage score sluit een darmaandoening niet uit.
Nog een paar belangrijke vragen
Deze antwoorden tellen niet mee in de score. Noteer ze apart, omdat ze belangrijk zijn om je klachten goed te begrijpen:
Heb je bloed in je ontlasting of zwarte, teerachtige ontlasting?
Word je ’s nachts wakker door diarree?
Ben je zonder duidelijke reden afgevallen?
Heb je aanhoudende of toenemende buikpijn?
Is er bij jou al een darmziekte vastgesteld?
Gebruik je medicijnen of heb je onlangs antibiotica gebruikt?
Komen coeliakie, inflammatoire darmziekten of darmkanker in je familie voor?
Wil je meer lezen over de darmwand, het microbioom en de verschillende vormen van darmontsteking? In mijn e-book Bijna alle klachten beginnen in de darm, ga ik daar uitgebreid op in. 📖
Met deze MCAS-vragenlijst breng je in kaart welke klachten tijdens dezelfde aanval optreden en hoe je je tussen aanvallen door voelt. Je kunt je antwoorden meenemen naar een intakegesprek of sturen naar WhatsApp..
Deel 1 · Beschrijf een aanval of duidelijke opvlamming
Denk aan je laatste of meest kenmerkende episode. Heb je vooral aanhoudende klachten zonder duidelijke aanvallen? Ga dan door naar deel 4.
Wanneer was de episode?
Wat merkte je als eerste? Welke klachten kwamen erbij?
Hoe snel bouwden de klachten op en hoe lang duurden ze?
Hoe voelde je je daarna? Keerde je terug naar hoe je je vóór de episode voelde?
Heb je dit eerder meegemaakt? Zo ja, hoe vaak en kwamen toen dezelfde klachten samen voor?
Deel 2 · Welke klachten traden tijdens diezelfde episode op?
Vink aan wat je tijdens de beschreven episode merkte. Noteer zo mogelijk welke klachten tegelijk optraden en welke later volgden.
Lichaamssysteem
Klachten tijdens de episode
Huid en slijmvliezen
☐ Jeuk ☐ Netelroos of galbulten ☐ Plots rood en warm worden van gezicht of bovenlichaam (flushing) ☐ Zwelling van lippen, oogleden of tong
☐ Piepende ademhaling ☐ Benauwdheid of kortademigheid ☐ Plotselinge heesheid ☐ Gevoel dat de keel dichtgaat
Hart en bloedsomloop
☐ Hartkloppingen of snelle hartslag ☐ Plotselinge duizeligheid of een flauw gevoel ☐ Bijna flauwvallen of bewustzijnsverlies ☐ Gemeten bloeddrukdaling
Andere klachten tijdens deze episode …………………………………………………………………………………………
Deel 3 · Wat gebeurde er vóór en tijdens de episode?
Wat ging eraan vooraf? Denk aan eten of drinken, medicatie of supplementen, een insectensteek, inspanning, warmte of kou. Noteer ook of je ziek was, stress had of een verband met je menstruatie opmerkte.
Hoeveel tijd zat er tussen die mogelijke aanleiding en de eerste klachten? Heb je bij een eerdere episode hetzelfde gemerkt? ‘Geen duidelijke aanleiding’ is ook een antwoord.
Wat was zichtbaar of is er gemeten? Denk aan een foto van galbulten of zwelling, bloeddruk, hartslag of een bloedafname. Als tryptase is bepaald, noteer dan de uitslag en het tijdstip van afname ten opzichte van het begin van de klachten. Voeg een eventuele uitslag van een meting buiten de episode toe.
Wat heb je gebruikt of toegediend gekregen? Noteer het middel en het tijdstip. Welke klachten namen af, hoe snel gebeurde dat en welke klachten bleven aanwezig?
Heb je eerder een ernstige allergische reactie of anafylaxie gehad? Noteer zo mogelijk de aanleiding en de behandeling die je toen kreeg.
Deel 4 · Welke klachten heb je buiten de aanvallen?
Geef per klacht aan hoe vaak je die in de afgelopen vier weken had op momenten zonder duidelijke aanval.
Brain fog, concentratieproblemen, gevoeligheid voor licht, geluid of geuren
Circulatie en inspanning
Hartkloppingen, duizeligheid bij opstaan, snel uitgeput raken bij inspanning
Neus en luchtwegen
Verstopte neus of loopneus, hoesten, benauwdheid
Energie en herstel
Vermoeidheid, moeite met herstellen na inspanning, ziekte of stress, slaapproblemen
Welke klacht beperkt je het meest in het dagelijks leven? …………………………………………………………………………………………
Zie je een terugkerend patroon? Denk aan klachten na bepaalde voeding, rond de menstruatie, na inspanning of sinds een infectie. Beschrijf wat je opmerkt en wanneer. …………………………………………………………………………………………
Hoe worden je antwoorden gebruikt?
De cijfers in deel 4 helpen je om veranderingen per klacht te volgen. Voor het intakegesprek kijken we vooral naar het verloop van de aanvallen, welke klachten daarbij samen optraden en wat er tijdens die episodes is vastgelegd.
Bij de beoordeling van MCAS wegen drie zaken samen mee: terugkerende acute episodes met kenmerkende klachten in minstens twee orgaansystemen tegelijk, een aantoonbare stijging van een mestcelmediator tijdens een episode ten opzichte van de uitgangswaarde, en verbetering door behandeling die op mestcelmediatoren is gericht. Serumtryptase is hiervoor de best onderbouwde marker.
Wil je je antwoorden bespreken? Neem contact op met Alie Wouda via 06 4197 9844 –) WhatsApp.
Wil jij weten hoe het met jouw blaasgezondheid is?
Moet je vaak plassen, voel je aandrang of blijven je blaasklachten terugkomen? Misschien merk je dat ze opspelen na het vrijen, rond de overgang of op dagen dat je ook last hebt van je darmen.
Bij Natuurpraktijk Aurora kijk ik naar jouw hele verhaal. Met deze 40 vragen breng je in kaart wanneer je klachten optreden, wat je daarnaast merkt en wat er al is onderzocht. Na het invullen kun je jouw antwoorden via WhatsApp naar mij sturen als je ze persoonlijk wilt bespreken.
Kies ‘Weet ik niet’ of ‘Niet van toepassing’ als een vraag niet bij jouw situatie past.
Heb je op dit moment plasklachten met koorts, koude rillingen, pijn in je zij of voel je je ziek? Of ben je zwanger en vermoed je een blaasontsteking? Neem dan dezelfde dag contact op met je huisartsenpraktijk of de huisartsen-spoedpost. Zie je bloed in je urine, neem dan contact op met je huisartsenpraktijk. Bij veel bloed bel je direct.
1. Jouw blaasklachten
Hoe vaak heb je in de afgelopen 12 maanden een blaasontsteking gehad?
Sinds wanneer heb je blaasklachten?
Heb je pijn of een branderig gevoel bij het plassen?
Heb je vaak plotselinge of sterke aandrang om te plassen?
Hoe vaak moet je ’s nachts uit bed om te plassen?
Heb je bloed in je urine gezien? Zo ja, wanneer?
Heb je pijn of druk in je onderbuik?
Heb je pijn in je zij of rug? Zo ja, waar precies?
Zijn je klachten telkens hetzelfde, of verschillen ze per keer?
Als je antibiotica kreeg, wat gebeurde er daarna met je klachten? Bleven ze weg, kwamen ze terug of merkte je geen verschil?
2. Jouw darmgezondheid
Heb je regelmatig last van verstopping?
Heb je regelmatig last van dunne ontlasting of diarree?
Is bij jou het prikkelbaredarmsyndroom (PDS) vastgesteld?
Heb je vaak een opgeblazen buik?
Heb je vaak last van winderigheid?
Is bij jou SIBO vastgesteld?
Hoe vaak heb je in het afgelopen jaar antibiotica gebruikt?
Gebruik je probiotica?
3. Eerder onderzoek en andere klachten
Is er ooit een urinekweek gedaan vanwege je blaasklachten?
Als er een urinekweek is gedaan, wat was de uitslag voor zover je die weet?
Is bij jou ooit een Candida-infectie vastgesteld? Zo ja, waar?
Heb je vaker een vaginale schimmelinfectie gehad?
Merk je regelmatig witte aanslag op je tong?
Heb je vaak trek in zoet?
4. Hormonen en levensfase
Ben je in de overgang of ben je al door de overgang heen?
Heb je last van vaginale droogheid?
Gebruik je hormonen, bijvoorbeeld als anticonceptie, overgangsbehandeling of vaginale crème?
Merk je dat je blaasklachten na het vrijen beginnen of verergeren?
Merk je dat je klachten vlak vóór of tijdens je menstruatie veranderen?
Ben je ooit bevallen? Zo ja, begonnen of veranderden je blaasklachten daarna?
5. Gezondheid, slaap en stress
Heb je diabetes?
Heb je een auto-immuunziekte?
Ben je vaak moe?
Ervaar je op dit moment veel stress?
Heb je moeite met inslapen, doorslapen of uitgerust wakker worden?
6. Dagelijkse gewoonten
Hoeveel drink je ongeveer op een gewone dag?
Stel je plassen vaak uit terwijl je al aandrang hebt?
Draag je vaak strak of synthetisch ondergoed?
Hoe vaak neem je zoete snacks of suikerhoudende dranken?
Gebruik je cranberry, D-mannose of iets anders voor je blaasklachten?
Klaar met invullen?
Wil je jouw antwoorden met mij bespreken? Tik dan op Stuur mijn antwoorden via WhatsApp. Je krijgt je bericht eerst te zien en beslist zelf of je het verstuurt. Je antwoorden bevatten persoonlijke gezondheidsinformatie. Deel alleen wat je zelf wilt delen.
Hoe microglia, ontstekingsstoffen, glutamaat en GABA de gehoorbanen kunnen beïnvloeden.
Door Alie Wouda – van der Tuin | Natuurpraktijk Aurora
Je hoort iets wat er niet is. Hoe kan dat?
Stel je voor: je zit in een stille kamer. Er staat geen radio aan, niemand praat en buiten is het rustig.
Toch hoor je een piep, suis, brom of fluittoon.
Dat noemen we tinnitus, ook wel oorsuizen.
Veel mensen denken dat tinnitus uitsluitend ontstaat door beschadiging van het oor. Maar ons gehoor werkt niet alleen met de oren. De hersenen spelen een minstens zo belangrijke rol bij het verwerken en interpreteren van geluid.
En daar begint een fascinerend verhaal over zenuwcellen, afweercellen, ontstekingsstoffen en de manier waarop onze hersenen voortdurend proberen het evenwicht te bewaren.
1. Je gehoorsysteem is een ingewikkelde telefooncentrale
Om te begrijpen hoe tinnitus kan ontstaan, kijken we eerst naar het normale gehoor.
Geluid bestaat uit trillingen. Die trillingen bereiken via het buitenoor en middenoor het slakkenhuis.
In het slakkenhuis zitten gespecialiseerde haarcellen. Deze zetten beweging om in elektrische signalen.
Die signalen reizen vervolgens via de gehoorzenuw naar verschillende gebieden in de hersenen.
Onderweg worden ze voortdurend bewerkt, versterkt, vergeleken en gefilterd.
Uiteindelijk ontstaat in de auditieve hersenschors de bewuste waarneming van geluid.
Maar wat gebeurt er als er minder betrouwbare informatie vanuit het oor binnenkomt?
Bijvoorbeeld door gehoorschade, ouderdom of langdurige blootstelling aan lawaai?
Dan kunnen de hersenen hun verwerking aanpassen.
Vergelijk het met een radio waarvan het ontvangstsignaal zwakker wordt. Je draait de volumeknop verder open om toch iets te horen.
Maar als je de versterking te hoog zet, hoor je ook meer ruis.
Onderzoekers noemen dit verschijnsel central gain: de centrale versterking van signalen in het gehoorsysteem.
Het is een van de verklaringsmodellen voor tinnitus. Het verklaart niet iedere vorm van tinnitus, maar helpt wel begrijpen waarom veranderingen in het oor kunnen leiden tot aanhoudende veranderingen in de hersenen.
2. Maak kennis met microglia: de bewakers van je hersenen
Onze hersenen bevatten niet alleen zenuwcellen.
Er zijn ook ondersteunende cellen, waaronder microglia.
Microglia behoren tot het afweersysteem van het centrale zenuwstelsel.
Je kunt ze vergelijken met een combinatie van een bewaker, een schoonmaakdienst en een onderhoudsmonteur.
Ze houden hun omgeving in de gaten, reageren op beschadiging en helpen bij het opruimen van celresten.
Daarnaast spelen ze een rol bij het onderhouden en aanpassen van verbindingen tussen zenuwcellen.
En dat laatste is bijzonder interessant.
Want onze hersenen zijn geen vast aangelegd elektriciteitsnetwerk.
Verbindingen kunnen sterker of zwakker worden. Sommige verbindingen verdwijnen en andere worden gevormd.
Dat heet neuroplasticiteit.
Microglia kunnen deze processen beïnvloeden.
Wat gebeurt er als microglia worden geactiveerd?
Wanneer microglia signalen van schade of gevaar ontvangen, kunnen ze hun gedrag veranderen.
Ze kunnen onder andere ontstekingsstoffen vrijmaken.
Dat is op zichzelf niet verkeerd.
Een ontstekingsreactie is namelijk ook een vorm van bescherming en herstel.
Het probleem kan ontstaan wanneer ontstekingssignalering langdurig ontregeld blijft.
Dan kunnen stoffen die oorspronkelijk bedoeld waren om te helpen, de communicatie tussen zenuwcellen veranderen.
Dit noemen we neuro-inflammatie: ontstekingsprocessen in het zenuwstelsel.
3. Cytokinen: de berichtjes van het afweersysteem
Afweercellen communiceren met elkaar via signaalstoffen.
Een belangrijke groep daarvan noemen we cytokinen.
Stel je voor dat je hersenen een grote stad zijn.
De zenuwcellen zijn de inwoners die voortdurend berichten naar elkaar sturen.
Microglia zijn de bewakers.
En cytokinen zijn de waarschuwingsberichten die door de stad worden verspreid.
Drie cytokinen die in onderzoek naar neuro-inflammatie regelmatig terugkomen, zijn:
TNF-α: de regelaar van ontsteking en verbindingen
TNF-α staat voor tumornecrosefactor-alfa.
Deze stof helpt ontstekingsreacties aan te sturen.
Maar TNF-α kan ook beïnvloeden hoe zenuwcellen op signalen reageren.
Bijvoorbeeld door veranderingen in de beschikbaarheid of werking van bepaalde receptoren aan de buitenkant van zenuwcellen.
Een receptor kun je vergelijken met een ontvanger waarop een chemisch berichtje past.
Als het aantal ontvangers of hun gevoeligheid verandert, kan dezelfde hoeveelheid signaalstof een ander effect krijgen.
IL-1β: invloed op de prikkelbaarheid
Interleukine-1-bèta, afgekort IL-1β, is eveneens een ontstekingssignaal.
Het kan onder bepaalde omstandigheden veranderingen veroorzaken in de manier waarop zenuwcellen elektrische signalen doorgeven.
Ook kan het processen beïnvloeden die betrokken zijn bij leren, geheugen en de sterkte van verbindingen.
IL-6: een veelzijdige boodschapper
IL-6 is een cytokine dat zowel bij afweerreacties als bij herstelprocessen betrokken kan zijn.
Het effect hangt af van de omstandigheden, de betrokken cellen en de manier waarop het signaal wordt ontvangen.
Daarom is het te eenvoudig om IL-6 altijd als een schadelijke ontstekingsstof te beschouwen.
Belangrijk: dat deze cytokinen de werking van zenuwcellen kunnen beïnvloeden, betekent niet dat ze bij iedere persoon met tinnitus verhoogd zijn.
4. Glutamaat en GABA: het gaspedaal en de rem
Nu komen we bij een van de interessantste onderdelen van de fysiologie.
Zenuwcellen communiceren via elektrische en chemische signalen.
Twee belangrijke chemische boodschappers in de hersenen zijn glutamaat en GABA.
Glutamaat: het gaspedaal
Glutamaat is de belangrijkste stimulerende neurotransmitter in onze hersenen.
Wanneer glutamaat aan bepaalde receptoren bindt, wordt de kans groter dat een zenuwcel actief wordt.
Dat is essentieel voor normale hersenfuncties.
Zonder glutamaat zouden we niet normaal kunnen leren, waarnemen en informatie verwerken.
Maar een stimulerend systeem moet wel goed worden geregeld.
GABA: de rem
GABA is de belangrijkste remmende neurotransmitter in de volwassen hersenen.
GABA helpt voorkomen dat zenuwcellen voortdurend of ongecontroleerd signalen doorgeven.
Vergelijk het met autorijden.
Met alleen een gaspedaal kom je wel vooruit, maar zonder rem wordt het gevaarlijk.
Met alleen een rem kom je nergens.
Je hebt beide nodig, op het juiste moment.
En wat heeft dit met tinnitus te maken?
Bij tinnitus onderzoeken wetenschappers of bepaalde gehoorbanen te actief worden, doordat stimulerende en remmende processen niet meer optimaal op elkaar zijn afgestemd.
Daarbij gaat het niet simpelweg om te veel glutamaat of te weinig GABA in het hele lichaam.
Het gaat om de activiteit van specifieke zenuwnetwerken, de gevoeligheid van hun receptoren en de precieze timing van signalen.
Een zenuwcel kan bijvoorbeeld gevoeliger worden voor glutamaat, ook zonder dat de totale hoeveelheid glutamaat sterk verandert.
Dat is een belangrijk verschil.
5. Hoe kunnen ontstekingsstoffen het gaspedaal en de rem beïnvloeden?
Hier komen neuro-inflammatie en tinnitus bij elkaar.
Onder bepaalde omstandigheden kunnen ontstekingsstoffen invloed hebben op de signaaloverdracht tussen zenuwcellen.
Dat kan op verschillende manieren.
Ten eerste: receptoren kunnen veranderen.
Een zenuwcel kan meer of minder gevoelig worden voor een neurotransmitter.
Ten tweede: de werking van verbindingen kan veranderen.
Sommige verbindingen worden sterker, andere zwakker.
Ten derde: ondersteunende hersencellen kunnen anders functioneren.
Naast microglia zijn ook astrocyten belangrijk.
Astrocyten helpen onder andere om de chemische omgeving rondom zenuwcellen stabiel te houden.
Ze zijn betrokken bij het opnemen en verwerken van glutamaat dat na signaaloverdracht buiten de zenuwcellen achterblijft.
Wanneer deze regulatie verstoord raakt, kan dat de prikkeloverdracht beïnvloeden.
Het resultaat kan zijn dat bepaalde zenuwnetwerken gemakkelijker actief worden of minder goed worden afgeremd.
Onderzoekers bestuderen of dit in de gehoorbanen kan bijdragen aan het ontstaan of voortbestaan van tinnitus.
6. Wat gebeurt er in een zenuwcel wanneer het signaal te sterk wordt?
We gaan nog een laag dieper.
Zenuwcellen hebben een celmembraan: een dunne begrenzing tussen de binnenkant en de buitenkant van de cel.
In dat membraan bevinden zich kanaaltjes en receptoren.
Een bekende glutamaatreceptor is de NMDA-receptor.
Wanneer deze receptor onder de juiste omstandigheden actief wordt, kunnen onder andere calciumionen de zenuwcel binnenstromen.
Calcium is een belangrijke signaalstof binnen cellen.
Het helpt bij processen zoals het aanpassen van verbindingen en het doorgeven van boodschappen.
Maar calcium moet zorgvuldig worden gereguleerd.
Calcium: nuttig, zolang de hoeveelheid en timing kloppen
Vergelijk calcium met bezoekers in een fabriek.
Een paar bezoekers die op het juiste moment binnenkomen, kunnen nuttige informatie brengen.
Maar als er te veel tegelijk binnenkomen en de organisatie het niet meer aankan, ontstaat chaos.
Een overmatige en langdurige calciuminstroom kan schadelijke processen activeren.
Bij ernstige ontregeling kan dit bijdragen aan oxidatieve stress en beschadiging van cellen.
Dit wordt onder meer onderzocht bij verschillende vormen van zenuwschade.
Het betekent niet dat iedere zenuwcel bij tinnitus een calciumoverschot heeft.
Wel helpt deze fysiologie begrijpen hoe langdurig ontregelde prikkeloverdracht in bepaalde omstandigheden schadelijk kan worden.
7. Mitochondriën: de energiecentrales van zenuwcellen
Zenuwcellen hebben veel energie nodig.
Ze moeten voortdurend elektrische spanningsverschillen onderhouden, neurotransmitters verwerken en hun interne evenwicht bewaken.
Daarvoor gebruiken ze ATP.
ATP is de directe energiedrager van onze cellen.
Een groot deel daarvan wordt geproduceerd door mitochondriën.
Je kunt mitochondriën vergelijken met kleine energiecentrales.
Wanneer zenuwcellen langdurig sterk actief zijn, neemt hun energiebehoefte toe.
Tegelijkertijd kan een verstoring van de calciumhuishouding de mitochondriën belasten.
En wat zijn vrije radicalen?
Bij de normale energieproductie ontstaan ook reactieve zuurstofverbindingen, vaak afgekort als ROS.
Dat is niet automatisch slecht.
In kleine hoeveelheden spelen ROS zelfs een rol bij normale celsignalering.
Maar wanneer de productie te groot wordt ten opzichte van de beschermende systemen van de cel, ontstaat oxidatieve stress.
Oxidatieve stress kan vervolgens ontstekingsprocessen versterken.
En ontstekingsprocessen kunnen op hun beurt de productie van reactieve zuurstofverbindingen beïnvloeden.
Zo kan onder bepaalde omstandigheden een zichzelf versterkende biologische wisselwerking ontstaan.
In diermodellen van tinnitus worden deze verbanden onderzocht.
8. Waarom blijft tinnitus soms bestaan nadat de oorspronkelijke schade voorbij is?
Dat is een van de grote vragen binnen het tinnitusonderzoek.
Onze hersenen passen zich voortdurend aan.
Dat is meestal heel nuttig.
Wanneer we iets nieuws leren, worden bepaalde verbindingen sterker.
Wanneer we een vaardigheid niet meer gebruiken, kunnen verbindingen juist verzwakken.
Maar aanpassingsvermogen kan ook een keerzijde hebben.
Als de hersenen langdurig gewend raken aan een afwijkend patroon van activiteit, kan dat patroon blijven bestaan.
Bij tinnitus wordt onderzocht hoe veranderingen in de gehoorbanen, remmende systemen, aandacht en emotionele verwerking elkaar beïnvloeden.
Hierbij spelen niet alleen de gehoorgebieden een rol, maar ook hersennetwerken die bepalen welke signalen belangrijk zijn.
Een geluid dat als bedreigend of storend wordt ervaren, krijgt vaak meer aandacht.
En wat meer aandacht krijgt, kan bewuster en indringender worden waargenomen.
Dit betekent niet dat tinnitus ingebeeld is.
Het betekent dat een echte geluidswaarneming zonder externe geluidsbron wordt beïnvloed door de manier waarop het zenuwstelsel informatie verwerkt.
9. Wat weten we uit wetenschappelijk onderzoek?
Er zijn inmiddels onderzoeken die een verband laten zien tussen tinnitus en ontstekingsprocessen.
Een systematische review uit 2022 onderzocht negen dierstudies en twintig onderzoeken bij mensen.
Daarin werden aanwijzingen gevonden voor betrokkenheid van onder andere TNF-α, IL-1β en geactiveerde gliacellen.
Ook experimenteel onderzoek bij dieren laat zien dat veranderingen in microglia en ontstekingssignalering samen kunnen gaan met tinnitusachtig gedrag.
Een onderzoek uit 2025 liet bijvoorbeeld zien dat veranderingen in de bescherming tegen oxidatieve stress bij muizen gepaard konden gaan met meer microgliale activiteit en een grotere gevoeligheid voor tinnitusachtig gedrag na lawaaiblootstelling.
Dat zijn interessante bevindingen.
Maar er zijn belangrijke beperkingen.
We kunnen de hersenen van levende mensen niet op dezelfde manier onderzoeken als die van proefdieren.
Ook is tinnitus geen aandoening met één oorzaak.
Daarom kunnen we nog niet stellen dat neuro-inflammatie bij iedereen met tinnitus de oorzaak is.
Evenmin is bewezen dat het behandelen van ontstekingsprocessen bij mensen chronische tinnitus kan genezen.
10. Betekent dit dat je ontstekingen moet bestrijden om tinnitus te verminderen?
Dat is een begrijpelijke vraag.
Maar zo eenvoudig werkt het helaas niet.
Ontsteking is niet altijd schadelijk. Het is ook een essentieel onderdeel van bescherming en herstel.
Bovendien betekent een verband tussen ontstekingsstoffen en tinnitus niet automatisch dat het verlagen van die stoffen de tinnitus vermindert.
Daarvoor zijn goede klinische onderzoeken nodig.
Hetzelfde geldt voor supplementen die invloed zouden kunnen hebben op oxidatieve stress, ontstekingssignalering of neurotransmitters.
Dat een stof een interessant biologisch werkingsmechanisme heeft, betekent nog niet dat deze bewezen effectief is als behandeling voor tinnitus.
Het verschil tussen een fysiologische hypothese en een aangetoonde behandeling is belangrijk.
11. Wat kunnen we hier nu van leren?
De belangrijkste boodschap is dat tinnitus niet alleen een kwestie van het oor hoeft te zijn.
Het gehoorsysteem is een ingewikkeld netwerk waarin verschillende processen samenwerken.
Gehoorschade kan de hoeveelheid informatie veranderen die de hersenen ontvangen.
De hersenen kunnen daarop reageren door hun gevoeligheid aan te passen.
Neurotransmitters zoals glutamaat en GABA helpen bepalen hoe sterk signalen worden doorgegeven.
Microglia en astrocyten beïnvloeden de omgeving waarin die communicatie plaatsvindt.
Ontstekingsstoffen kunnen onder bepaalde omstandigheden de werking van verbindingen veranderen.
En mitochondriën moeten voldoende energie leveren om al deze processen goed te laten verlopen.
Het bijzondere is dat al deze systemen met elkaar communiceren.
Daarom is het wetenschappelijk interessant om tinnitus niet uitsluitend als een probleem van beschadigde haarcellen te bestuderen, maar ook als een mogelijke ontregeling van de verwerking van geluid in het zenuwstelsel.
Tot slot
Misschien is dit wel het fascinerendste aan onze hersenen:
Ze registreren niet simpelweg wat er binnenkomt.
Ze interpreteren, versterken, remmen, voorspellen en passen zich voortdurend aan.
En juist dat aanpassingsvermogen kan bij tinnitus zowel een rol spelen in het ontstaan van klachten als in de mogelijkheden om ermee te leren omgaan.
Hoe beter we de fysiologie begrijpen, hoe gerichter onderzoekers kunnen zoeken naar verklaringen en toekomstige behandelingen.
Want begrijpen wat er gebeurt, is de eerste stap naar begrijpen wat mogelijk kan helpen.
Als eerste wat je nu gaat doen is je darmen in balans brengen! Hoe–>
Alie Wouda – van der Tuin Natuurpraktijk Aurora
Wetenschappelijke bronnen
Mennink, L.M. e.a. (2022). The Role of Inflammation in Tinnitus: A Systematic Review and Meta-Analysis.Lees het onderzoek.
Wang, W. & Bao, S. (2024). Neuroinflammation Model of Tinnitus. Textbook of Tinnitus, Second Edition. DOI.
Langguth, B. e.a. (2024). Tinnitus: Clinical Insights in Its Pathophysiology—A Perspective.Lees het artikel.
Yang e.a. (2025). Nrf2 deficiency enhances oxidative stress and promotes susceptibility to tinnitus in mice. Scientific Reports. Lees het onderzoek.
Dual-Omics Mapping of Tinnitus Phenotype Transition in Noise-Exposed Auditory Cortex (2025). Lees het onderzoek.
Dit artikel is bedoeld als wetenschappelijke en educatieve achtergrondinformatie en niet als individueel behandeladvies.
Tinnitus en het brein zijn nauw met elkaar verbonden. Oorsuizen ontstaat niet alleen door veranderingen in het gehoor, maar hangt ook samen met de manier waarop de hersenen geluidssignalen verwerken. Welke rol spelen het zenuwstelsel, GABA, glutamaat en neuro-inflammatie hierbij?
Waarom kunnen zenuwcellen overprikkeld raken en wat heeft dat met oorsuizen te maken?
In mijn tinnitusreeks bespraken we eerder twee belangrijke neurotransmitters: glutamaat, dat zenuwcellen kan activeren, en GABA, dat de activiteit van zenuwcellen kan remmen.
Daarna maakten we kennis met magnesium en de NMDA-receptor, een bijzonder ionkanaal dat onder andere betrokken is bij de prikkeloverdracht en het aanpassingsvermogen van het zenuwstelsel.
In POST 5 stelde ik de volgende vraag:
Wat kan er gebeuren wanneer te veel calcium zich ophoopt in een zenuwcel?
A. De cel krijgt onbeperkt energie. B. De mitochondriën kunnen overbelast raken. C. De gehoorzenuw stopt onmiddellijk met werken.
Het juiste antwoord is B: de mitochondriën kunnen overbelast raken.
Maar waarom eigenlijk? En hoe kan dit uiteindelijk samenhangen met tinnitus?
Om dat te begrijpen, moeten we diep in de fysiologie van onze zenuwcellen kijken.
1. Calcium: een onmisbare boodschapper in het zenuwstelsel
Calcium kennen we vooral als mineraal voor onze botten en tanden.
Maar calcium heeft nog een belangrijke functie: het is een intracellulaire boodschapper.
Binnen zenuwcellen is de concentratie vrij calcium normaal gesproken veel lager dan buiten de cel.
Die concentratieverschillen zijn essentieel.
Wanneer een zenuwcel wordt geactiveerd, kunnen specifieke calciumkanalen openen. Calcium stroomt dan de cel binnen en activeert allerlei processen.
Denk bijvoorbeeld aan:
Het vrijkomen van neurotransmitters.
De aanpassing van verbindingen tussen zenuwcellen.
De regulatie van bepaalde enzymen.
De beïnvloeding van mitochondriale energieproductie.
De activering van genen die betrokken zijn bij langdurige veranderingen in zenuwcellen.
Calcium is dus niet de vijand van de zenuwcel. Het is juist noodzakelijk voor een normale werking.
Het probleem ontstaat wanneer de calciumhuishouding langdurig ernstig verstoord raakt.
2. De NMDA-receptor: een bijzondere toegangspoort voor calcium
Glutamaat is de belangrijkste stimulerende neurotransmitter in de hersenen.
Het kan aan verschillende typen receptoren binden, waaronder AMPA- en NMDA-receptoren.
De NMDA-receptor is bijzonder omdat hij niet alleen reageert op glutamaat, maar ook op de elektrische toestand van het celmembraan.
Bij de normale negatieve rustpotentiaal bevindt zich magnesium in het ionkanaal, waardoor de doorgang wordt geblokkeerd.
Wanneer de zenuwcel voldoende depolariseert, vermindert deze magnesiumblokkade.
Als ook glutamaat en de benodigde co-agonist aanwezig zijn, kan het kanaal ionen doorlaten.
Daaronder bevindt zich calcium.
Dit is belangrijk voor synaptische plasticiteit: het vermogen van zenuwverbindingen om sterker of zwakker te worden.
Maar bij excessieve activatie kan de calciuminstroom bijdragen aan beschadigende processen.
Een belangrijke nuance: de normale overdracht van geluidssignalen van de binnenste haarcellen naar de gehoorzenuw verloopt vooral via AMPA-receptoren. De NMDA-receptor is dus niet simpelweg dé gehoorreceptor, maar speelt een rol in andere processen binnen het zenuwstelsel, waaronder bepaalde vormen van plasticiteit en mogelijke pathologische veranderingen.
3. Wat gebeurt er met calcium dat de zenuwcel binnenkomt?
Een gezonde zenuwcel beschikt over verschillende systemen om de calciumconcentratie te regelen.
Zo wordt calcium:
Naar buiten gepompt via calcium-ATPases.
Uitgewisseld tegen andere ionen, bijvoorbeeld via natrium-calciumuitwisseling.
Tijdelijk opgeslagen in het endoplasmatisch reticulum.
Opgenomen door mitochondriën.
En juist die mitochondriën zijn bijzonder interessant.
Zij produceren niet alleen energie, maar helpen ook bij de regulatie van calcium.
4. Mitochondriën: meer dan alleen energiecentrales
Mitochondriën produceren een groot deel van het ATP dat zenuwcellen nodig hebben.
Dit gebeurt via de citroenzuurcyclus en de oxidatieve fosforylering.
Tijdens de citroenzuurcyclus ontstaan onder andere NADH en FADH₂.
Deze leveren elektronen aan de elektronentransportketen in de binnenmembraan van het mitochondrium.
Daarbij worden protonen verplaatst, waardoor een elektrochemisch verschil ontstaat.
Het enzym ATP-synthase gebruikt deze gradiënt om ATP te vormen.
Dat ATP wordt vervolgens gebruikt voor processen zoals:
Het onderhouden van de natrium-kaliumgradiënt.
Het herstellen van ionenconcentraties na elektrische activiteit.
Het transporteren van stoffen.
Het onderhouden van synaptische functies.
Het reguleren van calciumconcentraties.
Zenuwcellen zijn bijzonder afhankelijk van een continue energievoorziening.
Zij kunnen hun elektrische activiteit niet langdurig onderhouden zonder voldoende ATP.
5. Waarom nemen mitochondriën calcium op?
Calcium kan via de mitochondriale calciumuniporter (MCU) de mitochondriale matrix binnengaan.
Dat gebeurt onder invloed van de elektrochemische gradiënt over de binnenmembraan.
Bij normale activiteit heeft dit een nuttige functie.
Calcium kan namelijk verschillende enzymen van de energiehuishouding activeren, waaronder processen die betrokken zijn bij de citroenzuurcyclus.
Daardoor kan de mitochondriale ATP-productie worden afgestemd op de energiebehoefte van de cel.
Een tijdelijke toename van mitochondriaal calcium is dus fysiologisch en kan de energieproductie juist ondersteunen.
Maar bij langdurige, excessieve calciumopname kan dit systeem ontregeld raken.
6. Wat gebeurt er bij calciumoverbelasting?
Wanneer mitochondriën te veel calcium opnemen, vooral in combinatie met oxidatieve stress, kunnen verschillende problemen ontstaan.
Ten eerste: verstoring van de mitochondriale membraanpotentiaal.
Mitochondriën hebben een intacte elektrochemische gradiënt nodig om efficiënt ATP te produceren.
Ernstige beschadiging kan die gradiënt verstoren.
Ten tweede: verhoogde vorming van reactieve zuurstofverbindingen.
Onder bepaalde omstandigheden kunnen elektronen uit de elektronentransportketen reageren met zuurstof, waardoor reactieve zuurstofverbindingen ontstaan.
Ten derde: opening van de mitochondriale permeabiliteitstransitieporie (mPTP).
Bij ernstige belasting kan een verandering in de doorlaatbaarheid van de mitochondriale binnenmembraan optreden.
Dat kan leiden tot zwelling van mitochondriën, verlies van membraanpotentiaal en ernstige verstoring van de ATP-productie.
Ten vierde: activering van processen die tot celschade of celdood kunnen leiden.
Afhankelijk van de ernst en omstandigheden kunnen mitochondriale veranderingen bijdragen aan apoptose of andere vormen van celdood.
Dit geheel kan onderdeel zijn van excitotoxiciteit: schade die ontstaat door excessieve stimulerende neurotransmissie en ontregeling van onder andere calcium.
Niet iedere verhoging van calcium leidt tot deze gevolgen. Het gaat vooral om ernstige of aanhoudende ontregeling waarbij de beschermende systemen tekortschieten.
7. Oxidatieve stress: wanneer bescherming en belasting uit balans raken
Tijdens normale stofwisselingsprocessen ontstaan reactieve zuurstofverbindingen, ook wel ROS genoemd.
Voorbeelden zijn superoxide en waterstofperoxide.
In beperkte hoeveelheden zijn deze stoffen betrokken bij normale celsignalering.
Het lichaam beschikt bovendien over verschillende beschermingssystemen.
Denk aan superoxidedismutase, catalase, glutathionperoxidase en het glutathionsysteem.
Oxidatieve stress ontstaat wanneer de vorming van oxidatieve stoffen en de beschikbare antioxidantbescherming uit balans raken, waardoor cellulaire bestanddelen beschadigd kunnen worden.
Dit kan gevolgen hebben voor:
Membraanlipiden.
Eiwitten en enzymen.
Mitochondriaal DNA.
Calciumkanalen en andere ionentransporters.
De normale werking van zenuwcellen.
Hier kan een vicieuze cirkel ontstaan.
Mitochondriale beschadiging kan oxidatieve stress versterken, terwijl oxidatieve stress op haar beurt de mitochondriale functie verder kan verstoren.
8. Wat gebeurt er in het binnenoor bij lawaaischade?
In het slakkenhuis bevinden zich haarcellen die mechanische geluidstrillingen omzetten in elektrische signalen.
Vooral de buitenste haarcellen helpen bij het versterken en verfijnen van geluidstrillingen.
De binnenste haarcellen geven signalen door aan de gehoorzenuw.
Bij blootstelling aan zeer hard geluid kunnen meerdere schadelijke processen optreden.
Daaronder vallen mechanische belasting, verstoring van de ionenhuishouding, verhoogde oxidatieve stress en veranderingen in de mitochondriale functie.
Ook kunnen de synaptische verbindingen tussen binnenste haarcellen en gehoorzenuwvezels beschadigd raken.
Dit wordt cochleaire synaptopathie genoemd.
De schade kan afhankelijk van de ernst tijdelijk of blijvend zijn.
Omdat haarcellen bij volwassen mensen nauwelijks regenereren, kan ernstige beschadiging langdurige gevolgen hebben.
Maar hoe komen we van deze veranderingen tot het waarnemen van tinnitus?
9. Van gehoorschade naar tinnitus: de hersenen passen zich aan
Wanneer de gehoorbanen minder of veranderde informatie uit het binnenoor ontvangen, kunnen zenuwnetwerken in de hersenstam en hogere gehoorcentra zich aanpassen.
Dit wordt vaak beschreven met het begrip central gain.
De hersenen kunnen de versterking van bepaalde neurale signalen verhogen.
Daarbij worden veranderingen onderzocht in:
Spontane activiteit van zenuwcellen.
Synchronisatie tussen zenuwnetwerken.
Remmende GABA- en glycinesignalering.
Stimulerende glutamaatsignalering.
Synaptische plasticiteit.
Deze aanpassingen kunnen helpen verklaren waarom iemand geluid waarneemt zonder dat er een externe geluidsbron aanwezig is.
Toch is tinnitus niet bij iedereen hetzelfde.
Niet alle mensen met gehoorschade ontwikkelen tinnitus, en tinnitus kan ook voorkomen zonder duidelijk aantoonbaar gehoorverlies op een standaard gehoortest.
Er bestaat dus geen enkel mechanisme dat alle vormen van tinnitus verklaart.
10. En waar passen vitamine B1 en magnesium in dit verhaal?
In de eerdere posts hebben we besproken hoe vitamine B1 betrokken is bij de energiestofwisseling.
De actieve vorm, thiaminedifosfaat, is een cofactor van onder andere pyruvaatdehydrogenase en alfa-ketoglutaraatdehydrogenase.
Hierdoor is B1 noodzakelijk voor een normale verwerking van voedingsstoffen binnen de energiehuishouding.
Magnesium speelt eveneens een belangrijke rol.
Het is betrokken bij ATP-afhankelijke enzymreacties, de werking van verschillende ionkanalen en de normale prikkeloverdracht.
Daarnaast heeft magnesium de bijzondere spanningsafhankelijke blokkerende werking bij NMDA-receptoren.
Dat maakt deze voedingsstoffen fysiologisch relevant voor het zenuwstelsel.
Maar er is een belangrijk verschil tussen een stof die noodzakelijk is voor normale zenuwfunctie en een supplement waarvan bewezen is dat het tinnitus vermindert.
Voor vitamine B1 en magnesium is er momenteel onvoldoende overtuigend klinisch bewijs dat suppletie bij mensen zonder aangetoond tekort tinnitus betrouwbaar behandelt.
Een tekort vaststellen en behandelen is iets anders dan willekeurig hoge doseringen gebruiken.
11. Waarom is dit inzicht belangrijk?
Tinnitus is veel meer dan alleen een verschijnsel in het oor.
Het gehoorsysteem bestaat uit een complex netwerk waarin haarcellen, gehoorzenuwen, hersenstam, auditieve hersenschors en andere hersennetwerken samenwerken.
Binnen dit systeem zijn energievoorziening, calciumregulatie, neurotransmitters en de bescherming tegen oxidatieve schade onmisbaar.
Wanneer één onderdeel ontregeld raakt, kan dit gevolgen hebben voor andere processen.
Maar de biologische samenhang betekent niet dat bij iedere persoon met tinnitus dezelfde afwijkingen aanwezig zijn.
Daarom is het belangrijk om fysiologische mechanismen niet te verwarren met een individuele diagnose.
12. De volgende stap: waarom kan stress tinnitus versterken?
We hebben nu gekeken naar wat er in de zenuwcel gebeurt.
Maar daarmee is het verhaal nog niet compleet.
Want waarom ervaren sommige mensen hun tinnitus veel sterker wanneer ze gespannen, verdrietig, angstig of uitgeput zijn?
Daarvoor moeten we kijken naar de samenwerking tussen de gehoorbanen, de amygdala, aandachtssystemen en het autonome zenuwstelsel.
Stress kan de waakzaamheid verhogen en veranderen hoeveel aandacht het brein aan een geluid geeft.
Daardoor kan tinnitus op bepaalde momenten veel nadrukkelijker aanwezig zijn, zelfs zonder dat er nieuwe schade in het binnenoor ontstaat.
In POST 7 gaan we daarom dieper in op stress, emoties en de manier waarop onze hersenen tinnitus verwerken.
Wetenschappelijke bronnen voor onder je artikel
Ik heb ook relevante wetenschappelijke literatuur erbij gezocht. Deze kun je als bronvermelding onderaan je websiteartikel opnemen.
Cartes-Saavedra e.a. (2025) – The roles of mitochondria in global and local intracellular calcium signalling. Nature Reviews Molecular Cell Biology. Over de normale en verstoorde calciumregulatie in mitochondriën. Nature Reviews Molecular Cell Biology
Roth e.a. (2026) – Mitochondrial calcium and ROS: present understanding and future directions. Mitochondrion. Een recente publicatie die laat zien dat calciumoverbelasting niet altijd automatisch leidt tot meer ROS of onmiddellijke opening van de mPTP; de reactie hangt af van de omstandigheden. PubMed
Carraro e.a. (2026) – The Mitochondrial Permeability Transition Pore: Past, Present, and Future. Annual Review of Biophysics. Over de rol van de mPTP bij mitochondriale ontregeling. Annual Reviews
Tinnitus – current developments (2025) – Over cochleaire schade, veranderingen in centrale gehoorbanen en de complexe ontstaansmechanismen van tinnitus. PubMed
Tsang (2024) – Tinnitus update: what can be done for the ringing? Internal Medicine Journal. Over centrale plasticiteit, gehoorschade en tinnitus. Wiley Online Library
Glutamaat is dus niet zomaar een stof die zenuwcellen overprikkelt.
Het is noodzakelijk voor de normale gehoorfunctie.
Maar overmatige glutamaatactiviteit kan onder bepaalde omstandigheden bijdragen aan excitotoxiciteit: schade door excessieve prikkeling en calciuminstroom.
Dat is onder andere relevant bij onderzoek naar gehoorschade door lawaai.
5. De NMDA-receptor: hier wordt magnesium bijzonder interessant
In veel zenuwcellen bevinden zich NMDA-receptoren.
Dat zijn glutamaat geactiveerde ion kanalen die onder andere betrokken zijn bij synaptische plasticiteit.
De NMDA-receptor heeft een bijzondere eigenschap.
Bij een negatieve membraanpotentiaal wordt het kanaal gedeeltelijk geblokkeerd door magnesiumionen.
Wanneer het membraan voldoende depolariseert, vermindert die blokkade.
Daardoor kunnen onder geschikte omstandigheden onder andere calcium- en natriumionen door het kanaal stromen.
Bij rust Magnesium blokkeert het kanaal gedeeltelijk.
Bij activatieDe blokkade vermindert en ionen kunnen instromen.
Dit mechanisme is goed beschreven in de neurofysiologie.
Maar hier is een belangrijk onderscheid: de directe signaaloverdracht van binnenste haarcellen naar de gehoorzenuw verloopt vooral via AMPA-receptoren. NMDA-receptoren zijn vooral relevant in andere contexten, waaronder plasticiteit en pathologische processen in het gehoorsysteem.
Daarom kun je niet concluderen dat tinnitus ontstaat doordat iemand te weinig magnesium heeft om de NMDA-receptor af te remmen. Zo eenvoudig werkt het niet.
6. GABA, glutamaat en central gain
Na gehoorschade kan de hoeveelheid informatie die bepaalde hersengebieden bereikt afnemen.
Het centrale gehoorsysteem kan daarop reageren met aanpassingen in de versterking van signalen.
Dat noemen we central gain.
Bij tinnitus worden onder andere de volgende veranderingen onderzocht:
Verminderde remmende neurotransmissie in bepaalde gehoorbanen.
Veranderingen in de excitatoire glutamaatsignalering.
Toegenomen spontane activiteit van bepaalde neuronen.
Veranderde synchronisatie tussen neurale netwerken.
Veranderingen in aandacht, emotionele verwerking en de betekenis die de hersenen aan het geluid geven.
Daarbij zijn onder meer de dorsale cochleaire kern, de inferior colliculus, de thalamus en de auditieve cortex interessant.
Het gaat dus niet om één enkele neurotransmitter of één hersengebied.
7. Wat is nu werkelijk aangetoond bij tinnitus?
Fysiologisch mechanisme
Stand van de kennis
B1 is nodig voor verschillende enzymen in de energiestofwisseling
Goed vastgesteld
Magnesium ondersteunt ATP-afhankelijke processen
Goed vastgesteld
Magnesium beïnvloedt NMDA-receptoren
Goed vastgesteld
Veranderingen in remming en prikkeling kunnen betrokken zijn bij tinnitus
Ondersteund door experimenteel en klinisch onderzoek
Een B1-tekort is een veelvoorkomende oorzaak van tinnitus
Niet aangetoond
B1 en magnesium samen behandelen tinnitus effectief
Onvoldoende klinisch bewijs
8. En nu de volgende fysiologische verdieping
Er is nog een mechanisme dat we niet hebben besproken: oxidatieve stress en de mitochondriën.
Bij een verstoring van de mitochondriale functie kan de balans tussen de productie en afbraak van reactieve zuurstofverbindingen veranderen.
Dit kan invloed hebben op membranen, eiwitten, mitochondriaal DNA en de calciumhuishouding.
Bij gehoorschade door bijvoorbeeld lawaai spelen oxidatieve stress en mitochondriale processen een belangrijke rol in experimentele modellen.
Daarbij ontstaat een interessante wisselwerking:
Mitochondriale schade → minder efficiënte ATP-productie → verstoring van ionen- en calciumhuishouding → grotere kwetsbaarheid van haarcellen en neuronen.
Dit is geen universele verklaring voor tinnitus, maar wel een belangrijk onderzoeksgebied.
Het interessante aan tinnitus is dat het niet alleen gaat om het horen van geluid, maar ook om hoe zenuwcellen elektrische signalen produceren, doorgeven en afremmen.
En daarvoor hebben ze energie nodig. Heel veel energie!
1. Het begint in het slakkenhuis
Diep in het binnenoor bevindt zich de cochlea, het slakkenhuis. Daar liggen de haarcellen die mechanische geluidstrillingen omzetten in elektrische signalen.
Maar daarvoor moet de cochlea voortdurend een bijzonder elektrisch spanningsverschil onderhouden: de endocochleaire potentiaal van ongeveer +80 millivolt.
Dat gebeurt onder andere via de stria vascularis, een sterk doorbloed weefsel dat kaliumionen actief verplaatst.
Dit kost ATP.
Zonder voldoende ATP functioneren de ionenpompen minder goed en kan de elektrische omgeving van de haarcellen ontregeld raken.
2. De mitochondriën leveren de energie
In mitochondriën worden koolhydraten, vetzuren en andere voedingsstoffen verwerkt om ATP te produceren.
Hier komt vitamine B1 in beeld.
Vitamine B1 wordt in de cel omgezet in thiaminepyrofosfaat (TPP), een cofactor voor belangrijke enzymen, waaronder:
Pyruvaatdehydrogenase: verbindt de glycolyse met de citroenzuurcyclus.
Alfa-ketoglutaraatdehydrogenase: speelt een rol in de citroenzuurcyclus.
Transketolase: ondersteunt de pentosefosfaatroute, die belangrijk is voor onder andere de bescherming tegen oxidatieve stress.
Bij een ernstig B1-tekort kan de energieproductie van zenuwcellen verstoord raken.
3. Wat gebeurt er met de gehoorzenuw?
Wanneer haarcellen of hun verbindingen met de gehoorzenuw beschadigd raken, kunnen de hersenen minder of afwijkende gehoorinformatie ontvangen.
De centrale gehoorbanen kunnen daarop reageren door hun gevoeligheid te verhogen.
Dit noemen we central gain: de hersenen versterken als het ware hun interne gehoorsignalen.
Daardoor kan spontane zenuwactiviteit meer opvallen en als geluid worden ervaren, terwijl er geen overeenkomstige geluidsbron buiten het lichaam is.
Dit is een van de belangrijke verklaringsmodellen voor tinnitus.
4. En dan komen GABA en glutamaat
Glutamaat is de belangrijkste prikkelende neurotransmitter in veel gehoorbanen. Het helpt elektrische informatie doorgeven.
GABA is een belangrijke remmende neurotransmitter. Het helpt voorkomen dat zenuwcellen overmatig actief worden.
Wanneer de balans tussen prikkeling en remming verandert, kunnen bepaalde neurale netwerken actiever of sterker gesynchroniseerd raken.
Bij tinnitus zijn in onderzoek veranderingen in deze processen gevonden.
Maar dat betekent niet automatisch dat iemand met tinnitus te weinig GABA of vitamine B1 heeft.
5. Waar komt magnesium bij kijken?
Magnesium speelt op verschillende niveaus een rol:
Het is nodig voor de werking van veel ATP-afhankelijke enzymen.
Het ondersteunt enzymreacties waarbij vitamine B1 betrokken is.
Het beïnvloedt de werking van bepaalde zenuwcelreceptoren, waaronder NMDA-receptoren die betrokken zijn bij glutamaatsignalering.
Magnesium en vitamine B1 zijn dus fysiologisch met elkaar verbonden. Toch is niet bewezen dat extra B1 en magnesium tinnitus bij mensen zonder tekorten verminderen.
De volledige keten
Vitamine B1 + magnesium
Ondersteunen enzymreacties en energiestofwisseling
Mitochondriën produceren ATP
Energie voor ionenpompen en zenuwcelactiviteit
Cochlea en gehoorzenuw
Zetten geluid om en geven signalen door
Centrale gehoorverwerking
Glutamaat, GABA en versterking van signalen
Tinnitus kan ontstaan of aanhouden bij ontregeling van het gehoorsysteem
Dit is een verklaringsmodel, geen bewezen keten van B1-tekort naar tinnitus.
Wat ik vooral belangrijk vind voor jouw tinnitusreeks
Het meest interessante is dat vitamine B1 niet rechtstreeks de GABA-rem aanzet. De relatie loopt via verschillende stofwisselingsprocessen die bijdragen aan het functioneren van zenuwcellen.
Bovendien kan tinnitus ook ontstaan door gehoorschade, lawaaiblootstelling en andere mechanismen, zonder aantoonbaar probleem met de B1-voorziening.
Geluid laat de haarcellen in het slakkenhuis bewegen. De binnenste haarcellen geven vervolgens glutamaat af aan de gehoorzenuw. Dat is een neurotransmitter: een stof waarmee cellen een boodschap doorgeven.
Glutamaat bindt aan receptoren op de volgende zenuwcel. Daardoor openen kanaaltjes waardoor positief geladen deeltjes naar binnen stromen. De elektrische spanning verandert en de zenuwcel kan gemakkelijker een impuls afvuren. Zo reist informatie over geluid naar de hersenen.
Wat doet GABA als rem?
In de gehoorbanen zitten ook zenuwcellen die GABA afgeven. GABA maakt het voor andere zenuwcellen moeilijker om impulsen af te vuren.
Dat gebeurt via verschillende receptoren:
GABA-A opent chloridekanaaltjes. Daardoor wordt de elektrische spanning gestabiliseerd en hebben prikkelende signalen minder effect.
GABA-B werkt langzamer: het beïnvloedt onder andere kalium- en calciumkanaaltjes, waardoor de cel minder actief wordt en minder neurotransmitters afgeeft.
Deze remming helpt om geluiden nauwkeurig te verwerken en onnodige zenuwactiviteit te onderdrukken.
Wat kan er bij tinnitus veranderen?
Bij bijvoorbeeld gehoorschade ontvangen de hersenen minder of veranderde informatie uit het oor. De gehoorbanen kunnen daarop reageren door hun gevoeligheid te verhogen — alsof ze de volumeknop opendraaien om het ontbrekende signaal beter te horen.
Daarbij kan de verhouding tussen prikkeling en remming veranderen. Zenuwcellen kunnen spontaan actiever worden of vaker tegelijk vuren. De hersenen kunnen die activiteit als geluid waarnemen, terwijl er buiten het lichaam geen overeenkomstig geluid aanwezig is.
Het gaspedaal hoeft dus niet harder ingedrukt te worden: minder remming kan óók meer activiteit opleveren. Dat is een van de mechanismen die bij tinnitus worden onderzocht; het verklaart niet iedere vorm van tinnitus volledig.
Dit betekent niet automatisch dat iemand te veel glutamaat of te weinig GABA in het hele lichaam heeft. Het gaat om plaatselijke regelprocessen in zenuwnetwerken. Ook volgt hier niet uit dat een GABA-supplement die rem herstelt: GABA uit een capsule bereikt de hersenen maar beperkt, en een werkzaam effect bij tinnitus is niet overtuigend aangetoond.
Begrijp wat er in je lichaam gebeurt en ontdek de mogelijkheden van een natuurlijke aanpak!
Opvliegers, nachtzweten, slecht slapen, vermoeidheid, stemmingswisselingen, gewichtstoename of een lichaam dat ineens anders reageert…
Herkenbaar?
De overgang is zoveel meer dan alleen een verandering van je hormonen!
Wat gebeurt er met je hersenen, darmen, lever, stofwisseling, spieren, botten en hart?
En waarom heeft de ene vrouw nauwelijks klachten, terwijl de andere vrouw zichzelf niet meer herkent?
🌿 Daarom heb ik een uitgebreid e-book geschreven over de overgang!
Vanuit mijn 40 jaar ervaring in de complementaire en orthomoleculaire geneeskunde leg ik stap voor stap uit wat er tijdens deze bijzondere levensfase in je lichaam verandert.
En vooral: wat je zelf kunt doen om je lichaam te ondersteunen.
❤️ Wat kun je verwachten?
🌸 Uitgebreide uitleg over oestrogeen, progesteron en de hormonale veranderingen.
🌸 De invloed van de overgang op je hersenen, slaap, stemming en zenuwstelsel.
🌸 Waarom je gemakkelijker buikvet kunt ontwikkelen en wat insulineresistentie daarmee te maken heeft.
🌸 De belangrijke samenwerking tussen je lever, darmen en hormoonstofwisseling.
🌸 Voeding, Paleo-lifestyle en praktische leefstijladviezen.
🌸 Vitamines, mineralen, omega-3 en andere orthomoleculaire stoffen.
🌸 Geneeskrachtige planten zoals maca, cimicifuga, monnikspeper, Shatavari en fenegriek.
🌸 Complementaire preparaten, waaronder Ellavance Meno en Mulimen van Heel.
🌸 Aandacht voor spierkracht, botgezondheid en het vrouwenhart.
🌸 Hoe je een persoonlijke aanpak kunt ontwikkelen die bij jouw lichaam past.
🌿 Niet alleen de klachten, maar de hele vrouw!
In mijn praktijk heb ik geleerd hoe belangrijk het is om verder te kijken dan één afzonderlijke klacht.
Daarom heb ik alle kennis en ervaring in dit e-book samengebracht.
Geen ingewikkelde medische taal, maar begrijpelijke uitleg over de processen in je lichaam en de verschillende mogelijkheden om je gezondheid te ondersteunen.
Dit e-book is voor iedere vrouw die haar overgang beter wil begrijpen en geïnteresseerd is in een complementaire, natuurlijke benadering.
🌸 Bestel nu mijn e-book ‘De Overgang in balans’!
Gun jezelf de kennis om bewuster met je lichaam en gezondheid om te gaan.
Nu verkrijgbaar bij Natuurpraktijk Aurora!
🎥 Bekijk hieronder het inkijkexemplaar!
Laat je meenemen in de wereld van hormonen, gezondheid en de mogelijkheden van een natuurlijke, complementaire aanpak.
Enthousiast geworden? Bestel dan mijn complete e-book ‘De Overgang in balans’ bij Natuurpraktijk Aurora!
Cholesterol en vaatverkalking: wat gebeurt er écht in je bloedvaten?
Kun je dichtgeslibde bloedvaten weer schoon krijgen? Is een hoog LDL altijd gevaarlijk? En welke rol spelen ontstekingen, Lp(a), voeding en leefstijl bij atherosclerose?
Misschien heb je te horen gekregen dat je cholesterol te hoog is. Of dat er al sprake is van vaatverkalking of een vernauwing in een kransslagader.
Dan komen er vaak allerlei vragen naar boven.
❤️ Hoe ontstaat vaatverkalking eigenlijk?
❤️ Waarom krijgt de ene persoon met een verhoogd cholesterol wel hartproblemen en de andere niet?
❤️ Wat is het verschil tussen LDL, HDL, ApoB en Lp(a)?
❤️ Welke rol spelen oxidatieve stress en chronische ontstekingen?
❤️ Kun je bestaande plaques stabiliseren of zelfs gedeeltelijk terugdringen?
❤️ En wat kun je zelf doen met voeding, beweging en natuurlijke ondersteuning?
Het zijn vragen waar veel mensen mee rondlopen. Daarom heb ik er een uitgebreid e-book over geschreven.
❤️ Cholesterol is niet zomaar een vetprop in je bloedvat
Veel mensen denken dat atherosclerose ontstaat doordat cholesterol zich simpelweg aan de binnenkant van een bloedvat vastplakt.
Maar zo eenvoudig is het niet.
Atherosclerose is een langdurig biologisch proces waarbij verschillende factoren een rol spelen.
Het begint vaak wanneer ApoB-bevattende lipoproteïnen, waaronder LDL-deeltjes, in de vaatwand terechtkomen en daar worden vastgehouden.
Vervolgens kunnen ontstekingsreacties ontstaan. Afweercellen nemen veranderde lipoproteïnen op en kunnen veranderen in zogenaamde schuimcellen.
Na verloop van tijd ontstaat een plaque die bestaat uit cholesterol, ontstekingscellen, bindweefsel en soms kalkafzettingen.
En juist de samenstelling en stabiliteit van die plaque zijn belangrijk.
Een vernauwing van 50% hoeft niet automatisch minder gevaarlijk te zijn dan een vernauwing van 70%. Het risico hangt niet uitsluitend af van hoeveel ruimte er nog in het bloedvat over is.
🔬 Waarom alleen je totale cholesterol meten niet genoeg is
In mijn e-book leg ik uitgebreid uit waarom we verder moeten kijken dan alleen het totale cholesterol.
Want wat zeggen de volgende waarden eigenlijk?
LDL-cholesterol: hoeveel cholesterol wordt vervoerd in LDL-deeltjes?
ApoB: hoeveel atherogene lipoproteïnedeeltjes circuleren er ongeveer in het bloed?
Lp(a): een grotendeels erfelijk bepaald lipoproteïne dat extra cardiovasculair risico kan geven.
HDL en triglyceriden: wat vertellen deze waarden over je vetstofwisseling?
hs-CRP: welke informatie kan deze ontstekingsmarker toevoegen?
Vooral Lp(a) krijgt steeds meer aandacht. Veel mensen weten niet eens dat ze een verhoogde waarde hebben.
❤️ Kan bestaande vaatverkalking nog verbeteren?
Dit is misschien wel een van de belangrijkste vragen.
Het goede nieuws is dat atherosclerose geen volledig onveranderlijk proces is.
Met een voldoende krachtige en langdurige verlaging van LDL en ApoB, samen met een gezonde leefstijl en passende behandeling, kan verdere plaqueontwikkeling worden afgeremd.
Plaques kunnen stabieler worden en onder bepaalde omstandigheden zelfs gedeeltelijk kleiner worden.
Dat betekent niet dat alle verkalking zomaar verdwijnt. Maar het betekent wél dat er mogelijkheden zijn om het verdere verloop gunstig te beïnvloeden.
🌿 Wat kun je zelf doen?
In mijn praktijk kijk ik al jarenlang naar de samenhang tussen voeding, stofwisseling, ontstekingsprocessen en leefstijl.
In het e-book besteed ik daarom uitgebreid aandacht aan onderwerpen zoals:
Voeding die kan bijdragen aan LDL-verlaging
Havermout, psylliumvezels en plantensterolen
Gezonde vetten, noten, groenten en vis
De rol van de darm-lever-as
Oxidatieve stress en de gezondheid van het endotheel
Stikstofmonoxide (NO) en vaatverwijding
Berberine en de mogelijke invloed op PCSK9 en LDL-receptoren
Vitamine K en matrix-Gla-proteïne (MGP)
Beweging, slaap en stressregulatie
Welke onderzoeken en behandelingen bij atherosclerose mogelijk zijn
Ik bespreek daarbij niet alleen natuurlijke ondersteuning, maar ook wat wetenschappelijk bekend is over medische LDL-verlagende behandelingen.
Want wie zijn bloedvaten wil beschermen, moet begrijpen welke maatregelen daadwerkelijk effect hebben.
📖 Nieuw e-book: Alles over cholesterol en atherosclerose
In mijn uitgebreide e-book Atherosclerose – Van cholesterol en ontsteking tot plaquevorming en vaatverkalking neem ik je stap voor stap mee door het hele proces.
Van de eerste veranderingen in de vaatwand tot het ontstaan van plaques.
Van erfelijke aanleg en bloedwaarden tot onderzoek en diagnose.
En van voeding en leefstijl tot de mogelijkheden om atherosclerose af te remmen en plaques te stabiliseren.
Alles wordt zo helder mogelijk uitgelegd, zodat je beter begrijpt wat er in je lichaam gebeurt en gerichter vragen kunt stellen over je eigen gezondheid.
Dit e-book is interessant voor iedereen die:
Een verhoogd LDL-cholesterol of Lp(a) heeft.
Te horen heeft gekregen dat er vaatverkalking aanwezig is.
Een vernauwing in de kransslagaders heeft.
Erfelijk belast is met hart- en vaatziekten.
Meer wil weten over voeding en natuurlijke ondersteuning.
Zich goed wil voorbereiden op een gesprek met de cardioloog.
❤️ Kennis geeft inzicht. En inzicht helpt je om betere keuzes te maken.
Je bloedvaten verdienen meer aandacht dan alleen een cholesterolgetal.
Wil jij begrijpen wat er werkelijk gebeurt bij atherosclerose en wat je kunt doen om je hart- en vaatgezondheid te ondersteunen?
Ontdek mijn uitgebreide e-book over cholesterol en atherosclerose.
