Burn-out of te veel stress, wat nu?

  1. Wat is burn-out
  2. Het draagkracht-draaglast model
  3. Vecht-of-vluchtreactie

  4. SYMPTOMEN Bij een burn-out
  5. Test je kans op stress en daardoor burn-out.
  6. Stress – Lichamelijke Symptomen Test
  7. Wat gebeurt er in je hoofd en je lijf bij burn-out?
  8. Wat kan je er aan doen? a) Mindfulness

Meer weten? info@natuurpraktijkaurora.nl

Test je kans op stress.

Uit wetenschappelijk onderzoek is naar voren gekomen dat bepaalde gebeurtenissen de kans op stress verhogen. Hoe groot je kans op stress is, kun je bekijken (testen) a.h.v. een lijst met belastende gebeurtenissen, variërend van ontslag, het overlijden van een partner, financiële of seksuele problemen en meer. Aan elke gebeurtenis zit een bepaalde score gekoppeld. Indien je boven deze score komt, is de kans groot dat je stress gerelateerde klachten of ziektes ontwikkelt.

schermafbeelding-2016-12-18-om-22-38-25

Stress – Belastende Gebeurtenissen

Kans op Stress. De Amerikaanse psychiaters Holmes en Rahe hebben wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de relatie tussen belastende gebeurtenissen en de kans op ontwikkeling van stressgerelateerde klachten en ziektes. Op grond van een inventariserend onderzoek van de gegevens van een groep patiënten die last hadden van stress, kwamen ze tot een lijst van gebeurtenissen die hiermee in verband staan. Hoewel het ontwikkelen van stress te maken heeft met de verhouding tussen draaglast en draagkracht en dit individueel kan verschillen, zijn er een aantal gebeurtenissen aan te wijzen die in algemene zin ten grondslag lijken te liggen aan stress en gevolgen ervan.

Stress hoeft niet altijd schadelijk te zijn. Positieve kortdurende stress kan zelfs voor succes zorgen. Er zijn mensen die zich juist op hun best voelen in stressvolle situaties, een betere prestatie leveren onder druk van een deadline of een belangrijke prestatie. Ook kortdurende negatieve stress hoeft niet altijd schadelijk te zijn. Echter tegen chronische, langdurige negatieve stress is ons lichaam niet opgewassen. Bij langdurige, chronische stress, kan er sprake zijn van Burn Out.

Belastende Gebeurtenissen – Kans op Stress

Belastende gebeurtenissen. Hieronder wordt een lijst met belastende gebeurtenissen weergegeven. Voor elke gebeurtenis staat een score c.q. waarde vermeld. Je kunt deze test doen door de scores die bij de gebeurtenissen staan (die jij hebt meegemaakt in de laatste maanden tot half jaar) bij elkaar op te tellen. Indien jouw totaalscore boven de 300 uitkomt, bestaat er ongeveer 80% kans dat je klachten of een ziekte ontwikkelt als gevolg van stress.

Score Belastende Gebeurtenis

99 — Overlijden van je partner
73 — Echtscheiding
65 — Scheiding van tafel en bed
62 — Overlijden van naast familielid
53 — Persoonlijk letstel of ziekte
50 — Huwelijk
49 — Ontslag
45 — Pensionering
45 — Verzoening met partner
44 — Ziekte in het gezin
40 — Zwangerschap
39 — Seksuele problemen
39 — Verandering van baan
39 — Gezinsuitbreiding
38 — Financiële zorgen
37 — Dood van een goede vriend(in)
31 — Hoge hypotheek of lening
29 — Huis verlaten van kind(eren)
29 — Problemen met schoonfamilie
23 — Problemen met de chef/leidinggevende
20 — Verhuizing naar andere plaats
20 — Verandering van school
19 — Te hoge vaste lasten
13 — Vakantie

……Totaalscore (> 300 Stress)

Stress – Belasting en Draagkracht

Verhouding belasting draagkracht. Zoals gezegd kan de verhouding tussen belasting en draagkracht individueel verschillend zijn. De ene persoon heeft een grotere draagkracht dan de andere. De één is stressgevoeliger dan de ander. Je kunt hier meer over lezen in Persoonlijkheid en Stress. Bovenstaande belastende gebeurtenissen en de totaalscore (> score 300), geeft een indicatie van een verhoogde kans op ontwikkeling van stressgerelateerde klachten en symptomen of om er in ieder geval bedacht op te zijn.Specifieke stress klachten die in bepaalde beroepen of beroepsgroepen het meest naar voren komen, kun je vinden in Stress – Klachten in Beroepen.

Lees verder
Therapie

img_7362Alie Wouda Afspraak maken? info@natuurpraktijkaurora.nl

  1. Wat is burn-out
  2. Het draagkracht-draaglast model
  3. Vecht-of-vluchtreactie
  4. SYMPTOMEN Bij een burn-out
  5. Test je kans op stress en daardoor burn-out.
  6. Stress – Lichamelijke Symptomen Test
  7. Wat gebeurt er in je hoofd en je lijf bij burn-out?
  8. Wat kan je er aan doen? a) Mindfulness

Vecht-of-vluchtreactie dan burn-out

HET SYMPATHISCH ZENUWSTELSEL:

VECHTEN OF VLUCHTEN Als er plotseling gevaar dreigt, moeten lichaam en geest met spoed gevechtsklaar gemaakt worden om snel en adequaat te kunnen reageren. Het mechanisme dat verantwoordelijk is voor de beschermingsreactie wordt de vecht-of-vluchtreactie genoemd. Hierbij speelt het sympathisch zenuwstelsel een belangrijke rol. Het sympathisch zenuwstelsel is het deel van het zenuwstelsel dat reageert op prikkels van buitenaf (bijvoorbeeld geluid of temperatuur). Dit zenuwstelsel veroorzaakt dan bijvoorbeeld gevoelens van angst, onrust of spanning. Alles wat het gevoel van welzijn (sociale status, opvattingen, ego of verlangens) aanvalt of bedreigt, kan een reden zijn voor het in gang zetten van de vecht-of-vluchtreactie. In een vecht-of-vluchtsituatie zorgt het sympathisch zenuwstelsel er binnen enkele seconden voor dat:

  • de stofwisseling, de hartcapaciteit en de spierspanning toenemen;
  • de ademhaling versnelt en omhooggaat;
  • de bloeddruk omhooggaat; er diverse stresshormonen vrijkomen (bijvoorbeeld adrenaline);
  • de bloedtoevoer naar vitale organen toeneemt, ten koste van de spijsverteringsorganen en huid;
  • de zintuiglijke waarneming toeneemt en we alerter worden;
  • de fascie samentrekt.

Alle energie gaat efficiënt naar de lichaamsfuncties die noodzakelijk zijn om te overleven. Het lichaam verkeert in de opperste staat van paraatheid. Dit zenuwstelsel wordt ook wel het gaspedaal van het lichaam genoemd. De stof die hierbij hoort is adrenaline en het sleutelwoord is: ACTIE.

schermafbeelding-2016-12-17-om-00-55-37

HET PARASYMPATHISCH ZENUWSTELSEL Wanneer het gevaar geweken is, moet een ander deel van het zenuwstelsel in actie komen: het parasympathisch zenuwstelsel. Dit moet zorgen voor de ontspanning. Als het ‘rempedaal’ of de ‘acculader’ van het lichaam is de parasympathicus de tegenspeler van de sympathicus. Het parasympathisch zenuwstelsel is verantwoordelijk voor herstel, reparatie, opbouw en rust. Het zorgt voor de daling van de hartslag en de bloeddruk en daarmee krijgen spieren en organen weer voldoende bloed en zuurstof. Het sleutelwoord is: HERSTEL

Jullie begrijpen natuurlijk wel dat er iets gebeurd met die organen als we steeds op de vlucht zijn!
Therapie:
Lees verder

img_7362Alie Wouda
Afspraak maken? info@natuurpraktijkaurora.nl

Wat is burn-out
Het draagkracht-draaglast model
Vecht-of-vluchtreactie
SYMPTOMEN Bij een burn-out
Test je kans op stress en daardoor burn-out.
Stress – Lichamelijke Symptomen Test
Wat gebeurt er in je hoofd en je lijf bij burn-out?
Wat kan je er aan doen? a) Mindfulness

Burn-out wat is het

Burn-out betekent opgebrand. Burn-out is een reactie op zowel fysieke als psychische uitputting vnl. door langdurige stress. Dit gaat vaak gepaard met gespannenheid, kwetsbaarheid, gevoeligheid, prikkelbaarheid of somberheid. Burn-out patiënten formuleren het vaak als: ‘een accu die echt leeg is’, ‘een elastiekje dat steeds verder is uitgerekt totdat de rek verdween en het knapte’. ‘Ik kon niks meer, alleen nog maar huilen’. Burn Out = Uitgeblust, uitgeput en opgebrand.

Burn-out

Burn-out. Volgens de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) hebben ca. 500.000 mensen last van een Burnout. Daarnaast heeft nog een groot aantal van de werkende beroepsbevolking een verhoogd risico op een burnout. Meer dan 30.000 mensen zijn arbeidsongeschikt wegens klachten die grotendeels te maken hebben met overspannenheid, depressiviteit en burnout.

Burn-out Term

Burn-out is een term die tegenwoordig algemeen bekend is. Oorspronkelijk is het een woord uit de zogenaamde ‘pop-psychologie’ (jaren zestig). Destijds had het oorspronkelijk betrekking op de toestand van mensen die veelvuldig drugs gebruikten en verzwakt waren c.q. last hadden van fysieke en emotionele uitputting. Tegenwoordig heeft het begrip Burn-out een bredere betekenis en behelst het een toestand van vermoeidheid, gespannenheid en uitputting in het algemeen.

Burn-out Overspannenheid

Burn-out en overspannenheid. Men denkt vaak dat burn-out een typisch verschijnsel is van de moderne tijd. Dat het een ziekte is die te maken heeft met de 24 uurs economie. Hier is niet iedereen het mee eens. Er wordt door sommigen gesteld dat dezelfde soort klachten al veel langer bestaan, maar in het verleden met andere termen werd aangeduid. De meeste mensen zijn bekend met de begrippen overspannen, oververmoeid of overwerkt. Deze begrippen zijn concreter, daar de term zelf meer aangeeft wat er mis is. De term Burn-out is in deze zin wat minder concreet.
De termen Burn-out en Overspannenheid worden vaak door elkaar gebruikt. Ook onder deskundigen is er geen eenduidigheid. De één zegt dat men eerst burn-out is en dan overspannen; de ander zegt dat men eerst overspannen is en dan burn-out. Dit verschil heeft vooral te maken met een gebrek aan theoretische inkadering van het begrip burn-out.
Overspannenheid is in het hedendaagse taalgebruik op het vakgebied van de gezondheidszorg een iets zwaarder begrip of verschijnsel. Het gaat hier om een toestand waarin iemand zo uitgeput en gespannen is dat er werkelijk vrijwel niets meer mogelijk is. In de volksmond heeft burn-out echter de betekenis van overspannenheid gekregen.

Burn-out…………. opgebrand

Burn-out betekent letterlijk: opgebrand. Burn-out is een uitputtingsreactie op langdurige (soms jarenlange) stress; lichamelijk en psychisch. Dit beeld van uitputting, verlies van energie gaat vaak gepaard met gespannenheid, kwetsbaarheid en gevoeligheid voor alle indrukken, hetgeen zich vaak manifesteert in de vorm van prikkelbaarheid of somberheid.
Mensen met een burnout formuleren het vaak als: “een accu die echt leeg is en niet meer op te laden valt”, “een elastiekje dat steeds verder is uitgerekt totdat de rek verdween en het knapte”. “Ïk kon niks meer, alleen nog maar huilen”. Men is uitgeblust en opgebrand: Burn-out.
Het proces verloopt over het algemeen langzaam. Vaak wordt ook aangegeven dat men jarenlang in een te hoge (soms juist lage) versnelling heeft gewerkt. En verder ook een belangrijke factor: de persoonlijke en sociale omstandigheden; soms ook problemen in de relationele sfeer. Men geeft aan het gevoel te hebben dat het nergens meer lekker loopt en men niet gehoord of begrepen wordt. Er groeit een gevoel van falen, spanning, slapeloosheid, boosheid naar de partner, collega’s, chef, de hele werksituatie en organisatie. Het gevoel van niets meer onder controle te hebben. Werk blijft liggen, problemen worden omzeild. De kleinste dingen zijn al te veel.

Burn-out signalen

Een burn-out kenmerkt zich dus door gevoelens van lichamelijke en emotionele uitputting. De eerste signalen zijn meestal nogal vaag: slecht slapen, niet lekker in je vel zitten, opgejaagd voelen, geen zin in seks, geen zin in werken, moe etc. Uiteindelijk het gevoel helemaal opgebrand te zijn en een slecht concentratievermogen. Ook functioneert het geheugen niet goed meer. De onzekerheid die hieruit voortvloeit, kan zich uiten in: geen beslissingen durven nemen en soms of bij sommigen ook: het krijgen van angstaanvallen.

Burn-out ………stress

Stress is niet altijd schadelijk voor onze geestelijke en lichamelijke gezondheid. Positieve kortdurende stress kan zelfs voor succes zorgen als men er op een goede manier mee omgaat. Sommige mensen voelen zich juist op hun best in stressvolle situaties. Ze gaan beter presteren als ze onder druk staan en deadlines moeten halen of een belangrijke prestatie moeten leveren. Ook kortdurende negatieve stress hoeft niet altijd schadelijk te zijn. Maar tegen chronische, langdurige negatieve stress is ons lichaam niet goed opgewassen.

Therapie
Lees verder

img_7362Alie Wouda
Afspraak maken? info@natuurpraktijkaurora.nl

Wat is burn-out
Het draagkracht-draaglast model
Vecht-of-vluchtreactie
SYMPTOMEN Bij een burn-out
Test je kans op stress en daardoor burn-out.
Stress – Lichamelijke Symptomen Test
Wat gebeurt er in je hoofd en je lijf bij burn-out?
Wat kan je er aan doen? a) Mindfulness

Draagkracht- draaglast

HET DRAAGKRACHT-DRAAGLASTMODEL

schermafbeelding-2016-12-17-om-00-54-53

Het model van de draagkracht-draaglastanalyse maakt inzichtelijk waarom een situatie te veel kan zijn voor iemand. Wanneer de draaglast groter wordt dan de draagkracht, ontstaan er problemen. De weegschaal slaat door naar één kant. Dit kan gebeuren doordat er bijvoorbeeld veel in korte tijd gebeurt of wanneer het heel druk is, waardoor de draaglast groter wordt (zwaarder). Maar het kan ook zijn dat iemand moe of ziek is, waardoor zijn draagkracht vermindert. Het resultaat is dat de eisen die gesteld worden groter zijn dan de persoon aankan of denkt aan te kunnen. Door te inventariseren wat er op het ene en het andere schaaltje ligt, krijgt men al snel inzicht of er balans of disbalans is. Bij disbalans is een actie tot verandering noodzakelijk om (langdurig) ziekteverzuim te voorkomen. De aanpak kan gericht zijn op het verminderen van de draagbelasting, maar ook op het vergroten van de draagkracht. Zo kan de draagkracht verminderd zijn door privéproblemen of door een voortschrijdende leeftijd. Psychische overbelasting ontstaat veelal door langdurige overbelasting. Onderbelasting bij een normale draagkracht kan echter ook leiden tot psychische overbelasting, vooral door gevoelens van ontoereikendheid. Wie gedurende langere tijd werk moet doen dat ver onder zijn niveau ligt, krijgt daar last van. De disbalans kan dan bijvoorbeeld leiden tot depressieve gevoelens, demotivatie en uiteindelijk tot ziekteverzuim. Het ontstaan van psychische overbelasting is een spiraalsgewijs proces. Door het werken (en leven) onder relatief hoge spanning ten gevolge van een disbalans in de belasting-belastbaarheid, ontstaan op den duur psychische en/of fysieke signalen. Inspanning wordt hierbij vaak onvoldoende afgewisseld met ontspanning. Opvallend bij het ontstaan van een burn-out is dat deze signalen door de persoon zelf gebagatelliseerd en ontkend worden. Vooral deze afweermechanismen leiden tot een negatieve spiraal waarin de spanning steeds verder toeneemt en de signalen uiteindelijk symptomen worden.

Wat heb je nodig om te herstellen?

Voldoende rust en slaap van goede kwaliteit zijn noodzakelijk om goed te herstellen van de inspanningen van de (werk)dag. Het is een voorwaarde voor een probleemloos functioneren gedurende de dag. Iemand is overbelast wanneer zijn normale rust en slaap niet meer volstaan om volledig te herstellen van een geleverde inspanning. Bij mensen die een burn-out hebben gekregen, is over een langere periode de belasting (of stress) gestegen, terwijl het biologische herstel (biologische component) tekortschoot. Biologische componenten van een burn-out kunnen zijn: een ontregeling van hormonen, een verminderd immuunsysteem, etc. Er wordt dagelijks meer energie verbruikt dan zich kan herstellen. Het lichaam geeft wel signalen af over de toenemende vermoeidheid en overbelasting, maar er worden onvoldoende maatregelen getroffen (of er kúnnen onvoldoende maatregelen getroffen worden) om het tij te keren. Door systematische overbelasting blijft het lichamelijk herstel in toenemende mate achter. Zo groeit een herstelschuld. Nog afgezien van alle belasting of stressfactoren waar iemand dagelijks mee te maken heeft, leidt dit proces van groeiende herstelschuld tot een chronische stressconditie. Als oplossing voor de vermoeidheid gaat het stresssysteem namelijk automatisch harder werken, om het lichaam van de nodige energie te voorzien. Deze compensatoire stressreactie ervaren mensen meestal niet als ‘stress’, maar als ‘ik was moe, maar nu voel ik me energiek’.Kenmerkende factoren die de disbalans en instabiliteit in stand houden, zijn:

  • Persoonlijke eigenschappen (psychische component) Voorbeelden hiervan zijn: de lat (te) hoog leggen voor zichzelf en anderen, geen nee kunnen zeggen, gebrekkige planningsvaardigheden of een slechte balans tussen werk en privé, vaak ook door problemen thuis of bijvoorbeeld een slecht huwelijk. Thuis loopt het helemaal niet lekker, dus stort men zich volledig op het werk. Soms hebben mensen een sterke behoefte om zich nuttig te voelen; hoe harder men werkt, des te nuttiger men zich voelt. Zo zijn er ook mensen die voortdurend nieuwe uitdagingen zoeken om geprikkeld te worden.
  • Inhoud van het werk (sociale component) Voorbeelden hiervan zijn: onduidelijke taken, onduidelijke verantwoordelijkheden en/of een voortdurende druk om te presteren. Eigenschappen van het team waarin gewerkt wordt Voorbeelden hiervan zijn: conflicten, slechte sfeer, getreiter, slecht doorspreken van afspraken, meerdere functies met strijdige belangen en weinig waardering.
  • Kenmerken van de organisatie Het gaat hier om kenmerken die niet goed aansluiten bij de kenmerken van de persoon. Bijvoorbeeld: een organisatie is grensverleggend, terwijl de werknemer behoefte heeft aan stabiliteit.Personen met een burn-out zijn vaak mensen met een groot verantwoordelijkheidsgevoel. Harde werkers met veel plichtsbesef. Zij zijn het die uiteindelijk vastlopen en een burn-out krijgen. Een burn-out ontstaat niet plotseling, maar geleidelijk. In een vroeg stadium zijn er vaak al signalen. Mensen die gevoelig zijn voor een burn-out willen graag hun best doen, waardoor zij wel de laatsten zijn om naar de waarschuwingen van hun lichaam of omgeving te luisteren. Ze stomen gewoon door.

Lees verder

img_7362Alie Wouda Afspraak maken? info@natuurpraktijkaurora.nl

Wat is burn-out
Het draagkracht-draaglast model
Vecht-of-vluchtreactie
SYMPTOMEN Bij een burn-out
Test je kans op stress en daardoor burn-out.
Stress – Lichamelijke Symptomen Test
Wat gebeurt er in je hoofd en je lijf bij burn-out?
Wat kan je er aan doen? a) Mindfulness

Wat is de reactie op stress

Afbeelding

Stress is een biologische en psychologische reactie die we ervaren op het ontmoeten van een bedreiging en dat gevoel hebben we dan ook.

Een stressor is de stimulus (of dreiging) dat stress veroorzaakt, bijvoorbeeld examen, scheiding, overlijden van dierbare, verhuizing, verlies van werk.
Plotselinge en ernstige stress produceert over het algemeen

  • Verhoging van de hartslag
  • Toename van de ademhaling (longen verwijden)
  • Afname van de spijsvertering activiteit (geen honger)
  • Lever zorgt er voor dat glucose wordt vrijgegeven voor energie

Ten eerste, ons lichaam beslist als rechter of een situatie stressvol is. Deze beslissing is genomen op basis van zintuiglijke input en verwerking (dat wil zeggen de dingen die we zien en horen in de situatie) en ook op de opgeslagen geheugens (dat wil zeggen wat er gebeurd is de laatste keer waren we in een soortgelijke situatie).

Als de situatie beoordeeld wordt als zijnde stress, dan wordt de hypothalamus (aan de basis van de hersenen) geactiveerd.
De hypothalamus in de hersenen is verantwoordelijk voor de stressrespons. Wanneer een stressreactie wordt geactiveerd, worden er signalen uitgezonden naar twee andere structuren:

  • de hypofyse en het
  • bijniermerg.

Deze korte termijn antwoorden worden geproduceerd door The vecht-of vluchtreactie via de Sympathomedullary Pathway (SAM). Lange termijn stress wordt gereguleerd door de hypothalamus hypofyse-bijnier (HPA)-systeem.

  • De hypothalamus hypofyse-bijnier (HPA)-systeem
  • De stressor activeert de hypothalamus hypofyse as
  • De hypothalamus stimuleert de hypofyse
  • De hypofyse scheidt adrenocorticotroop hormoon (ACTH)
  • ACTH stimuleert de bijnieren om het hormoon corticosteroïden te produceren.
  • Cortisol stelt het lichaam in stand de gestage aanvoer van bloedsuiker te houden
  • Adequate en stabiele bloedsuikerspiegel te helpen persoon om te gaan met langdurige stress, en helpt het lichaam om terug te keren naar de normale

De bijnierschors geeft stresshormonen cortisol. Deze hebben een aantal functies, waaronder los opgeslagen glucose in de lever (voor energie) en controle zwelling na letsel. Het immuunsysteem wordt onderdrukt, terwijl dit gebeurt.

Afbeelding

Sympathomedullary Pathway (SAM)

  • De hypothalamus activeert ook het bijniermerg. Het bijniermerg is onderdeel van het autonome zenuwstelsel (ANS).
  • De ANS is het deel van het perifere zenuwstelsel die fungeert als een besturingssysteem, het handhaven van homeostase in het lichaam. Deze activiteiten worden over het algemeen uitgevoerd zonder bewuste controle.
  • Het bijniermerg scheidt het hormoon adrenaline. Dit hormoon zorgt ervoor dat het lichaam klaar gestoomd wordt voor een vecht-of vluchtreactie. Fysiologische reactie inclusief een verhoogde hartslag.
  • Adrenaline leidt tot het opwekken van het sympathische zenuwstelsel en verminderde activiteit in het parasympatische zenuwstelsel.
  • Adrenaline maakt veranderingen in het lichaam, zoals afname (bij de spijsvertering) en verhoogt (zweten, verhoogde hartslag en bloeddruk).

Zodra de ‘dreiging’ over is, neemt  de parasympathische tak de controle over en brengt het lichaam terug in een evenwichtige staat.